اظهارنامه مالیاتی پیش فرض فرمی است که سازمان امور مالیاتی بر اساس اطلاعات موجود در سامانه‌های مالیاتی، تراکنش‌های مرتبط با کسب و کار، کارتخوان، درگاه پرداخت، صورتحساب‌ها و سوابق پرونده برای بعضی صاحبان مشاغل تهیه می‌کند. نمایش این فرم به معنی درست بودن قطعی مبلغ فروش یا مناسب بودن تایید آن نیست و اطلاعات باید قبل از ثبت نهایی بررسی شوند.

بعضی مودیان پس از ورود به پنل مالیاتی با فرم آماده‌ای روبرو می‌شوند که بخشی از اطلاعات فروش و مالیات در آن درج شده است. سوال اصلی این افراد معمولا این است که آیا اظهارنامه پیش فرض را تایید کنند، اطلاعات آن را تغییر دهند یا به جای آن اظهارنامه عادی ارسال کنند.

پاسخ برای همه پرونده‌ها یکسان نیست. مبلغ فروش شناسایی شده، مالیات پیشنهادی، نوع فعالیت، حساب‌های بانکی، کارتخوان، درگاه پرداخت، صورتحساب‌ها و وضعیت شرکا باید قبل از هر تصمیم بررسی شوند.

آخرین وضعیت اظهارنامه پیش فرض عملکرد ۱۴۰۴

مهلت ارسال اظهارنامه عملکرد سال ۱۴۰۴ صاحبان مشاغل تا پایان ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ تمدید شده است. با این حال، جزئیات منتشرشده درباره مالیات مقطوع و تهیه اظهارنامه پیش فرض عملکرد ۱۴۰۴ تا زمان تنظیم این مطلب در مرحله پیش نویس گزارش شده است.

به همین دلیل قبل از اقدام، فرم‌های فعال داخل پرونده و دستورالعمل نهایی همان سال را بررسی کنید و اعداد مربوط به سال گذشته را مبنای تصمیم امسال قرار ندهید.

فهرست مطالب این صفحه

اظهارنامه مالیاتی پیش فرض چیست؟

اظهارنامه مالیاتی پیش فرض، فرمی است که سازمان امور مالیاتی با استفاده از اطلاعات موجود درباره فعالیت مودی تهیه می‌کند. بخشی از اطلاعات این فرم ممکن است از قبل تکمیل شده باشد تا صاحب پرونده آن را بررسی، تکمیل یا در صورت مجاز بودن تایید کند.

اطلاعات درج شده در فرم می‌تواند بر اساس منابع مختلفی تهیه شده باشد؛ از جمله:

  • تراکنش‌های کارتخوان متصل به پرونده
  • درگاه‌های پرداخت اینترنتی
  • حساب‌های بانکی تجاری یا مرتبط با فعالیت
  • صورتحساب‌های الکترونیکی ثبت شده
  • اطلاعات خرید و فروش ثبت شده توسط طرف‌های معامله
  • سوابق اظهارنامه و مالیات سال‌های قبل
  • اطلاعات نوع فعالیت و اینتاکد پرونده
  • داده‌های موجود در سامانه مودیان و سایر پایگاه‌های اطلاعاتی

عبارت «پیش فرض» به این معنی نیست که همه اطلاعات فرم حتما صحیح یا کامل هستند. مسئولیت بررسی اطلاعات و تایید نهایی همچنان بر عهده صاحب پرونده است.

اظهارنامه پیش فرض برای چه کسانی نمایش داده می‌شود؟

اظهارنامه پیش فرض برای همه صاحبان مشاغل نمایش داده نمی‌شود. ارائه این فرم به دستورالعمل اجرایی همان سال، مبلغ فروش، گروه مالیاتی، اطلاعات موجود نزد سازمان و وضعیت پرونده بستگی دارد.

ممکن است یک مودی فرم مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ ببیند، برای مودی دیگر اظهارنامه پیش فرض آماده شود و پرونده دیگری فقط امکان ارسال اظهارنامه عادی داشته باشد.

بنابراین نمی‌توان فقط با توجه به شغل یا مبلغ کارتخوان گفت که کدام فرم برای یک پرونده فعال خواهد شد. ملاک اولیه، فرم‌هایی است که در پرونده الکترونیکی همان مودی نمایش داده می‌شود.

توجه: نمایش یک فرم در پنل مالیاتی به معنی مناسب بودن تایید آن نیست. ابتدا باید فروش شناسایی شده، مالیات، فعالیت، شرکا و اطلاعات حساب‌های مرتبط بررسی شوند.

اظهارنامه پیش فرض را از کجا مشاهده کنیم؟

برای مشاهده فرم‌های مربوط به عملکرد مشاغل باید وارد درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی شوید و پرونده درآمدی مربوط به همان فعالیت را انتخاب کنید.

پس از انتخاب پرونده و سال عملکرد، فرم‌های در دسترس مودی نمایش داده می‌شوند. نام و محل دقیق گزینه‌ها ممکن است با بروزرسانی سامانه یا دستورالعمل همان سال تغییر کند.

قبل از باز کردن فرم به این موارد توجه کنید:

  • پرونده درست را انتخاب کرده باشید.
  • سال عملکرد روی ۱۴۰۴ قرار داشته باشد.
  • پرونده مربوط به همان فعالیت اقتصادی باشد.
  • فرم را بدون بررسی وارد مرحله ثبت نهایی نکنید.
  • اگر چند پرونده دارید، اطلاعات آنها را با یکدیگر مخلوط نکنید.

مبلغ فروش اظهارنامه پیش فرض از کجا آمده است؟

مبلغ فروش درج شده در اظهارنامه پیش فرض می‌تواند از ترکیب اطلاعاتی که سازمان امور مالیاتی درباره فعالیت مودی در اختیار دارد محاسبه شده باشد. این مبلغ لزوما فقط جمع تراکنش‌های یک کارتخوان نیست.

منابع احتمالی شناسایی فروش عبارت‌اند از:

  • مبالغ ثبت شده از کارتخوان‌های پرونده
  • دریافتی‌های درگاه پرداخت اینترنتی
  • واریزی‌های حساب‌های مرتبط با کسب و کار
  • صورتحساب‌های صادرشده در سامانه مودیان
  • اطلاعات ثبت شده توسط خریداران یا طرف‌های معامله
  • فروش اعلام شده در پرونده‌های قبلی
  • اطلاعات خرید و فروش سایر سامانه‌های مرتبط

فروش با سود و مالیات تفاوت دارد. اگر یک کسب و کار یک میلیارد تومان فروش داشته باشد، این عدد به تنهایی نشان نمی‌دهد که سود یا مالیات آن نیز یک میلیارد تومان است. خرید کالا، هزینه‌های مرتبط، نوع فعالیت، نسبت سود و معافیت‌های قانونی در محاسبه مالیات اثر دارند.

قبل از تایید اظهارنامه پیش فرض چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

قبل از تایید نهایی فرم، اطلاعات زیر را با اسناد و شرایط واقعی کسب و کار مقایسه کنید:

مورد بررسی چه چیزی کنترل شود؟
پرونده پرونده، نوع فعالیت و سال عملکرد درست انتخاب شده باشد.
فروش مبلغ فروش با مجموع فروش واقعی کالا یا خدمات مقایسه شود.
کارتخوان کارتخوان‌های فعال، غیرفعال و نامرتبط بررسی شوند.
درگاه پرداخت مبالغ درگاه، مرجوعی‌ها و پرداخت‌های ناموفق کنترل شوند.
حساب بانکی واریزی‌های شغلی و غیرشغلی از یکدیگر تفکیک شوند.
فعالیت نوع فعالیت و اینتاکد با کسب و کار واقعی هماهنگ باشد.
شرکا مشخصات شرکا و درصد سهم آنها صحیح باشد.
مالیات مبلغ مالیات با فروش، فعالیت و سوابق پرونده مقایسه شود.
پرداخت مبلغ قابل پرداخت و شرایط اقساط احتمالی بررسی شود.

برای انجام این بررسی بهتر است ابتدا مدارک اظهارنامه مالیاتی مشاغل شامل اطلاعات فروش، هزینه، گردش حساب و کارتخوان را آماده کنید.

اظهارنامه پیش فرض را تایید کنیم یا اظهارنامه عادی بدهیم؟

اگر مبلغ فروش، فعالیت، شرکا و مالیات درج شده در فرم با وضعیت واقعی پرونده سازگار باشند و شرایط استفاده از آن نیز وجود داشته باشد، تایید یا تکمیل فرم پیش فرض می‌تواند مسیر ساده‌تری برای انجام تکلیف مالیاتی باشد.

اما در شرایط زیر نباید فرم را بدون بررسی تایید کرد:

  • مبلغ فروش بیشتر از فروش واقعی کسب و کار است.
  • بخشی از واریزی‌ها مربوط به وام، قرض یا انتقال بین حساب‌ها است.
  • کارتخوانی به پرونده متصل شده که متعلق به فعالیت مودی نبوده است.
  • نوع فعالیت یا اینتاکد پرونده اشتباه است.
  • اطلاعات شرکا یا سهم آنها صحیح نیست.
  • مالیات پیشنهادی با فعالیت و سوابق پرونده تناسب ندارد.
  • بخشی از فروش یا صورتحساب‌ها دوبار محاسبه شده‌اند.
  • مودی هزینه‌های قابل توجه و قابل اثبات دارد که در فرم اثر داده نشده‌اند.

در چنین شرایطی باید بررسی شود که امکان اصلاح یا تکمیل فرم وجود دارد یا استفاده از اظهارنامه عادی انتخاب مناسب‌تری است. اگر برای تصمیم بین دو روش تردید دارید، می‌توانید وضعیت پرونده را از طریق خدمت ثبت اظهارنامه مالیاتی مشاغل در اختیار کارشناس قرار دهید.

تفاوت اظهارنامه پیش فرض با تبصره ماده ۱۰۰ چیست؟

اظهارنامه پیش فرض و فرم مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ یک مفهوم واحد نیستند، هرچند ممکن است هر دو بر اساس اطلاعات موجود نزد سازمان تهیه و در مسیر تعیین مالیات مشاغل نمایش داده شوند.

موضوع اظهارنامه پیش فرض فرم تبصره ماده ۱۰۰
ماهیت اظهارنامه‌ای است که اطلاعاتی از قبل در آن درج شده است. فرم مالیات مقطوع برای مودیان واجد شرایط است.
مبنای اطلاعات اطلاعات پرونده و داده‌های موجود نزد سازمان اطلاعات سازمان و ضوابط دستورالعمل تبصره ماده ۱۰۰ همان سال
هزینه و درآمد ممکن است امکان تکمیل اطلاعات فرم وجود داشته باشد. مالیات به صورت مقطوع پیشنهاد و تعیین می‌شود.
شرط استفاده به دستورالعمل و وضعیت پرونده بستگی دارد. مودی باید شرایط تبصره ماده ۱۰۰ و دستورالعمل سال را داشته باشد.
اقدام مودی بررسی، تکمیل یا تایید اطلاعات بررسی و تایید مالیات مقطوع در صورت پذیرش

جزئیات افراد مجاز و محدودیت‌های استفاده از فرم مقطوع در مقاله شرایط استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ توضیح داده شده است.

اگر مبلغ فروش اظهارنامه پیش فرض اشتباه باشد چه کنیم؟

اگر مبلغ فروش درج شده بیشتر یا کمتر از فروش واقعی است، فرم را بلافاصله تایید نکنید. ابتدا منبع اختلاف را پیدا کنید.

مراحل بررسی اختلاف فروش:

  1. مجموع فروش واقعی سال را از روی فاکتورها یا گزارش فروش محاسبه کنید.
  2. گردش کارتخوان و درگاه پرداخت را جداگانه کنترل کنید.
  3. واریزی‌های مستقیم مشتریان به حساب بانکی را بررسی کنید.
  4. انتقال بین حساب‌های خود، وام، قرض و وجه امانی را مشخص کنید.
  5. صورتحساب‌های الکترونیکی صادر شده را کنترل کنید.
  6. کارتخوان‌های نامرتبط یا واگذار شده را شناسایی کنید.
  7. اطلاعات فروش پرونده‌های دیگر را با این پرونده مخلوط نکنید.

اگر سامانه امکان ویرایش یا تکمیل اطلاعات را فراهم کرده باشد، ارقام باید با توجه به مدارک واقعی اصلاح شوند. اگر امکان اصلاح در همان فرم وجود نداشته باشد، باید مسیر مناسب طبق دستورالعمل همان سال بررسی شود.

نکته: کمتر کردن فروش بدون مدرک یا وارد کردن عدد تخمینی می‌تواند در رسیدگی بعدی برای مودی مشکل ایجاد کند. مبلغ اصلاح شده باید قابل دفاع باشد.

اگر مالیات اظهارنامه پیش فرض زیاد باشد چه کنیم؟

بالا بودن مالیات پیشنهادی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه به معنی اشتباه سامانه نیست. ابتدا باید علت عدد بررسی شود.

دلایل احتمالی بالا بودن مالیات:

  • فروش بیشتر از مقدار واقعی شناسایی شده است.
  • اینتاکد یا نوع فعالیت پرونده صحیح نیست.
  • فروش مربوط به چند فعالیت با یکدیگر ترکیب شده است.
  • اطلاعات کارتخوان یا حساب بانکی نامرتبط وارد محاسبه شده است.
  • واریزی غیرشغلی به عنوان فروش در نظر گرفته شده است.
  • اطلاعات شرکا یا میزان سهم آنها اشتباه است.
  • معافیت یا شرایط پرونده به درستی اعمال نشده است.
  • هزینه‌های قابل قبول در روش انتخاب شده اثر داده نشده‌اند.

برای تصمیم درست، ابتدا مالیات پیشنهادی را با فروش واقعی، نوع فعالیت و سوابق سال‌های قبل مقایسه کنید. صرف بالا بودن مبلغ، دلیل کافی برای وارد کردن فروش کمتر یا رد بدون مدرک فرم نیست.

نقش حساب بانکی، کارتخوان و درگاه در اظهارنامه پیش فرض

کارتخوان و درگاه پرداخت از مهم‌ترین منابع شناسایی فروش هستند، اما هر تراکنش بانکی لزوما سود یا درآمد مشمول مالیات نیست.

در بررسی اطلاعات باید مشخص شود:

  • هر کارتخوان به کدام فعالیت و پرونده تعلق دارد.
  • وجوه به کدام حساب بانکی واریز شده‌اند.
  • آیا مبلغی به مشتری برگشت داده شده است.
  • آیا بخشی از تراکنش‌ها ناموفق یا تکراری بوده‌اند.
  • آیا کارتخوان در اختیار شخص دیگری قرار داشته است.
  • آیا درگاه پرداخت برای فروش همان کسب و کار استفاده شده است.
  • آیا حساب بانکی دریافت‌های غیرشغلی هم داشته است.

اصلاح نکردن اتصال کارتخوان یا حساب بانکی می‌تواند باعث ادامه مغایرت در سال‌های بعد شود. اگر پایانه‌ای دیگر استفاده نمی‌شود، فقط توضیح آن در اظهارنامه کافی نیست و وضعیت اتصال آن نیز باید جداگانه تعیین تکلیف شود.

واریزی غیرشغلی، وام و وجه امانی چه می‌شود؟

در بسیاری از پرونده‌ها بخشی از گردش حساب مربوط به فروش نیست. انتقال وجه بین حساب‌های خود شخص، دریافت وام، قرض، وجه امانی، برگشت وجه و فروش دارایی شخصی ممکن است ماهیت غیرشغلی داشته باشند.

برای جدا کردن این مبالغ از فروش باید مدارک قابل قبول نگهداری شود؛ مانند:

  • قرارداد وام یا تسهیلات بانکی
  • رسید انتقال بین حساب‌های متعلق به یک شخص
  • قرارداد امانت یا نمایندگی
  • توضیحات و اسناد مربوط به قرض
  • سند فروش دارایی شخصی
  • مدرک برگشت وجه یا لغو معامله
  • اسناد مربوط به وجوه دریافتی به نمایندگی از دیگری

ثبت یک واریزی به عنوان غیرشغلی بدون داشتن مدرک ممکن است در رسیدگی بعدی پذیرفته نشود.

اظهارنامه پیش فرض پرونده مشارکتی

در پرونده‌های مشارکتی، علاوه بر فروش و مالیات، اطلاعات شرکا و درصد سهم هر شخص نیز اهمیت دارد. قبل از تایید فرم این موارد را کنترل کنید:

  • تمام شرکای فعلی در پرونده ثبت شده باشند.
  • شریک خارج شده همچنان به اشتباه فعال نباشد.
  • درصد سهم شرکا صحیح باشد.
  • تاریخ شروع یا پایان شراکت درست ثبت شده باشد.
  • فروش واحد شغلی بین چند پرونده تکرار نشده باشد.
  • حساب‌ها و کارتخوان‌های مشترک درست شناسایی شده باشند.
  • معافیت مربوط به پرونده مشارکتی صحیح اعمال شده باشد.

اگر اطلاعات شراکت اشتباه باشد، بهتر است قبل از تایید نهایی فرم، وضعیت پرونده و امکان اصلاح آن بررسی شود.

آیا بعد از تایید اظهارنامه پیش فرض امکان اصلاح وجود دارد؟

امکان و شیوه اصلاح به نوع فرم، مرحله ثبت، مهلت قانونی و دستورالعمل همان سال بستگی دارد. تا زمانی که فرم ثبت نهایی نشده است، ممکن است امکان بازگشت و تغییر بعضی اطلاعات وجود داشته باشد.

بعد از تایید و ثبت نهایی، نباید فرض کنید که همیشه امکان اصلاح ساده همان فرم وجود دارد. در بعضی شرایط ممکن است اصلاح فقط از مسیر اظهارنامه اصلاحی، درخواست در سامانه یا فرایندهای بعدی پرونده امکان‌پذیر باشد.

به همین دلیل قبل از ثبت نهایی:

  • نسخه یا تصویر اطلاعات فرم را نگهداری کنید.
  • مبلغ فروش را دوباره کنترل کنید.
  • مالیات و شرایط پرداخت را بررسی کنید.
  • اطلاعات شرکا را کنترل کنید.
  • رسید ثبت و کد رهگیری را بعد از تایید دریافت کنید.

اشتباهات رایج هنگام تایید اظهارنامه پیش فرض

  1. تایید فرم فقط به دلیل آماده بودن آن: فرم پیش فرض باید مانند هر اظهارنامه دیگری بررسی شود.
  2. در نظر گرفتن تمام واریزی‌ها به عنوان فروش: وام، قرض و انتقال بین حساب باید جدا و مستند شوند.
  3. اعلام سود به جای فروش: فروش، سود و درآمد مشمول مالیات مفاهیم متفاوتی هستند.
  4. توجه نکردن به کارتخوان نامرتبط: اتصال نادرست یک پایانه می‌تواند مبلغ فروش را تغییر دهد.
  5. نادیده گرفتن اطلاعات شرکا: اشتباه در درصد سهم ممکن است بر مالیات و معافیت اثر بگذارد.
  6. انتخاب فرم فقط بر اساس مالیات کمتر: روش انتخاب شده باید با شرایط واقعی پرونده سازگار باشد.
  7. اصلاح فروش بدون مدرک: هر عدد اصلاح شده باید قابل توضیح و دفاع باشد.
  8. موکول کردن بررسی به روز پایانی: رفع مغایرت بانکی یا پرونده‌ای ممکن است زمان‌بر باشد.
  9. نگرفتن رسید نهایی: کد رهگیری و نسخه ثبت شده باید نگهداری شوند.

برای مقایسه کامل دو مسیر می‌توانید راهنمای اظهارنامه عادی یا مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ را مطالعه کنید.

بررسی اظهارنامه پیش فرض توسط کارشناس مالیاتی

اگر مبلغ فروش، مالیات پیشنهادی، اطلاعات کارتخوان یا نوع فرم برای شما روشن نیست، بهتر است قبل از ثبت نهایی پرونده بررسی شود.

در بررسی اولیه این موارد کنترل می‌شوند:

  • پرونده و سال عملکرد
  • نوع فرم نمایش داده شده
  • فروش شناسایی شده
  • کارتخوان و درگاه‌های پرداخت
  • حساب‌های مرتبط با فعالیت
  • واریزی‌های غیرشغلی اعلام شده
  • نوع فعالیت و اینتاکد
  • اطلاعات شرکا
  • مالیات پیشنهادی
  • امکان استفاده از فرم پیش فرض، تبصره ماده ۱۰۰ یا اظهارنامه عادی

قبل از تایید فرم، پرونده را بررسی کنید

فرم پیش فرض، مبلغ فروش و مالیات پیشنهادی بررسی می‌شوند و ثبت نهایی فقط پس از هماهنگی و تایید صاحب پرونده انجام خواهد شد.

ثبت سفارش بررسی و اظهارنامه

سوالات متداول اظهارنامه مالیاتی پیش فرض

اظهارنامه مالیاتی پیش فرض چیست؟

فرمی است که بخشی از اطلاعات آن بر اساس داده‌های موجود نزد سازمان امور مالیاتی تکمیل شده و برای بعضی مودیان در پرونده الکترونیکی نمایش داده می‌شود.

آیا اظهارنامه پیش فرض را تایید کنیم؟

فقط زمانی که مبلغ فروش، فعالیت، شرکا، مالیات و سایر اطلاعات با وضعیت واقعی پرونده سازگار باشند و استفاده از فرم برای مودی مجاز و مناسب باشد.

آیا اظهارنامه پیش فرض همان تبصره ماده ۱۰۰ است؟

خیر. اظهارنامه پیش فرض و فرم مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ از نظر ماهیت و نحوه تعیین مالیات یکسان نیستند، هرچند ممکن است هر دو بر اساس اطلاعات سازمان تهیه شوند.

اگر مبلغ فروش اظهارنامه پیش فرض زیاد باشد چه کنیم؟

فرم را تایید نکنید. ابتدا کارتخوان، درگاه، حساب بانکی، صورتحساب‌ها و واریزی‌های غیرشغلی را بررسی و علت اختلاف را مشخص کنید.

آیا می‌توان مبلغ فروش را تغییر داد؟

امکان تغییر به نوع فرم و امکانات سامانه همان سال بستگی دارد. هر تغییر باید بر اساس اسناد واقعی انجام شود و صرفا برای کاهش مالیات نباشد.

آیا کارتخوان به تنهایی مبنای اظهارنامه پیش فرض است؟

خیر. کارتخوان یکی از منابع اطلاعاتی است و ممکن است اطلاعات درگاه، حساب بانکی، صورتحساب الکترونیکی و سایر داده‌های پرونده نیز بررسی شوند.

آیا وام بانکی فروش حساب می‌شود؟

وام بانکی ماهیت فروش ندارد، اما برای تفکیک آن از درآمد شغلی باید قرارداد تسهیلات و مدارک دریافت وجه نگهداری شود.

اظهارنامه پیش فرض پرونده مشارکتی را چه کسی تایید می‌کند؟

اقدام باید بر اساس ساختار همان پرونده مشارکتی انجام شود و اطلاعات همه شرکا و درصد سهم آنها قبل از ثبت نهایی بررسی شود.

بعد از تایید امکان اصلاح وجود دارد؟

امکان اصلاح به نوع فرم، زمان اقدام و مقررات همان سال بستگی دارد. به همین دلیل باید قبل از ثبت نهایی تمام اطلاعات کنترل شوند.

مهلت اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴ تا چه زمانی است؟

طبق آخرین تمدید اعلام شده، مهلت ارسال اظهارنامه عملکرد سال ۱۴۰۴ صاحبان مشاغل تا پایان ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ است. برای کنترل تغییرات احتمالی، صفحه مهلت اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۵ را بررسی کنید.

جمع‌بندی

اظهارنامه پیش فرض یک پیشنهاد آماده برای تایید بدون بررسی نیست. فروش، کارتخوان، حساب بانکی، واریزی‌های غیرشغلی، فعالیت، اینتاکد، شرکا و مالیات باید قبل از ثبت نهایی کنترل شوند. اگر اطلاعات فرم با فعالیت واقعی هماهنگ نباشند، ابتدا باید علت مغایرت و مسیر درست اصلاح یا ارسال اظهارنامه مشخص شود.