اگر وارد سامانه مالیاتی شده‌اید و مبلغ مالیات تبصره ۱۰۰ شما خیلی کمتر از چیزی است که انتظار داشتید، قبل از تأیید فرم یک نکته مهم را بررسی کنید. مالیات مقطوع پیشنهادی سازمان امور مالیاتی براساس اطلاعات موجود در سامانه محاسبه می‌شود و ممکن است تمام فروش یا درآمد واقعی کسب‌وکار شما در این اطلاعات منعکس نشده باشد.

طبق هشدار جدید سازمان امور مالیاتی در آبان ۱۴۰۵، اگر پس از تأیید و حتی پرداخت مالیات مقطوع، درآمد کتمان‌شده‌ای شناسایی شود، مالیات مربوط به آن قابل مطالبه خواهد بود. بنابراین پایین بودن مالیات پیشنهادی همیشه به معنی نداشتن تکلیف مالیاتی بیشتر نیست.

جهانگیر رحیمی، مدیرکل دفتر حسابرسی سیستمی و مدیریت ریسک سازمان امور مالیاتی کشور، اعلام کرده است که پذیرش مالیات مقطوع تبصره ۱۰۰، تسلیم اظهارنامه یا حتی صفر بودن مالیات، مانع مطالبه مالیات درآمدهای کتمان‌شده‌ای که بعداً شناسایی شوند نخواهد بود.

در نتیجه اگر مبلغ فروش مبنای محاسبه کمتر از فروش واقعی شماست، باید پیش از تعیین تکلیف نهایی فرم، اطلاعات را بررسی و مطابق مقررات اصلاح کنید.

برای آشنایی با اصل این روش مالیاتی و شرایط استفاده از آن می‌توانید راهنمای تبصره ماده ۱۰۰ چیست و چه کسانی مشمول آن هستند را مطالعه کنید.

فیلم توضیح مالیات کمتر از واقعیت در تبصره ۱۰۰

در این ویدئو توضیح می‌دهیم چرا ممکن است مبلغ مالیات پیشنهادی کم باشد، چه تفاوتی میان مالیات مقطوع و فروش واقعی وجود دارد و در صورت کشف درآمد کتمان‌شده چه اتفاقی برای پرونده می‌افتد.

آیا سازمان امور مالیاتی می‌تواند بعداً مالیات بیشتری مطالبه کند؟

بله، اما این موضوع به شرایط پرونده و مستندات کشف‌شده بستگی دارد.

طبق توضیحات منتشرشده از سوی سازمان امور مالیاتی، مبالغ مالیات مقطوع براساس داده‌های موجود و در دسترس نظام مالیاتی تعیین شده‌اند. این مبالغ طبق مقررات مالیات مقطوع قطعی محسوب می‌شوند؛ بااین‌حال، کشف درآمد یا فعالیت کتمان‌شده می‌تواند موجب مطالبه مالیات متعلق شود.

برای مثال، ممکن است بخشی از فروش نقدی، درآمد خدمات، فروش اینترنتی یا سایر درآمدهای شغلی در اطلاعات مبنای محاسبه به‌درستی لحاظ نشده باشد. اگر چنین اختلافی وجود داشته باشد، صاحب پرونده نباید صرفاً به پایین بودن رقم پیشنهادی اکتفا کند.

البته پایین بودن مالیات به‌تنهایی نشانه تخلف یا کتمان درآمد نیست. تخفیف‌ها، تعدیلات قانونی، معافیت‌ها و شرایط واقعی فعالیت نیز می‌توانند بر مبلغ مالیات اثر بگذارند.

اگر فروش ثبت‌شده کمتر از فروش واقعی باشد چه می‌شود؟

بند ۲ دستورالعمل شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰ مورخ ۲۹ مهر ۱۴۰۵ مشخص کرده است که اگر فروش و درآمد خالص تعیین‌شده توسط سازمان امور مالیاتی کمتر از مبلغ واقعی باشد، مؤدی مکلف است میزان فروش واقعی خود را در سامانه درج کند.

در صورت داشتن سایر شرایط قانونی و قرار گرفتن فروش واقعی در محدوده مجاز تبصره ۱۰۰، مالیات مقطوع بر مبنای فروش ابرازی تعیین می‌شود.

بنابراین اگر اختلاف مشخصی میان اطلاعات سامانه و عملکرد واقعی کسب‌وکار وجود دارد، باید پیش از تأیید فرم، علت اختلاف و روش صحیح اعلام آن بررسی شود.

یک مثال ساده از مالیات کمتر از واقعیت

فرض کنید فروش واقعی یک فروشگاه در سال ۱۴۰۴ معادل ۱۵ میلیارد تومان بوده، اما اطلاعات مبنای محاسبه سازمان امور مالیاتی فقط ۹ میلیارد تومان فروش را نشان می‌دهد.

اگر صاحب فروشگاه بدون بررسی این اختلاف، مالیات مقطوع پیشنهادی را تأیید کند، ممکن است در آینده و پس از شناسایی اسناد مربوط به فروش بیشتر، مطالبه مالیات جدید برای او ایجاد شود.

این مثال صرفاً برای توضیح اختلاف فروش است. مبلغ مالیات و پیامد قانونی واقعی به جزئیات پرونده، نوع فعالیت و مقررات مربوط بستگی دارد.

چه زمانی مالیات بیشتر یا جریمه تبصره ۱۰۰ اعمال می‌شود؟

در دستورالعمل مالیات مقطوع عملکرد ۱۴۰۴، وضعیت مؤدیان با توجه به سقف فروش و میزان اختلاف اطلاعات مشخص شده است.

وضعیت پرونده پیامد احتمالی
مبلغ فروش اعلام‌شده کمتر از فروش واقعی است مؤدی باید مبلغ واقعی را طبق مقررات اعلام کند.
فروش واقعی از سقف تبصره ۱۰۰ بیشتر نیست، اما اختلاف مشمول شرط بیش از ۱۵ درصد دستورالعمل است مابه‌التفاوت مالیات قابل مطالبه است؛ مالیات مابه‌التفاوت این بند مشمول جریمه ماده ۱۹۲ نمی‌شود.
فروش واقعی از سقف ۷۲ میلیارد تومان بیشتر است امکان خروج از شمول تبصره ۱۰۰، محاسبه مالیات طبق ماده ۹۷ و اعمال جرایم قانونی وجود دارد.
فعالیت اقتصادی، اینتاکد یا معافیت‌های اعلام‌شده با واقعیت مغایرت دارد امکان محاسبه و مطالبه مابه‌التفاوت مالیات مطابق ضوابط وجود دارد.

نکته مهم این است که مطالبه مابه‌التفاوت مالیات با جریمه مالیاتی یکسان نیست. نمی‌توان گفت هر اختلاف فروش الزاماً مشمول جریمه ماده ۱۹۲ می‌شود.

سقف فروش تبصره ۱۰۰ برای عملکرد ۱۴۰۴ چقدر است؟

براساس دستورالعمل مربوط، سقف فروش خالص کالا و ارائه خدمات برای استفاده از مالیات مقطوع تبصره ۱۰۰، با رعایت سایر شرایط قانونی، ۷۲۰ میلیارد ریال معادل ۷۲ میلیارد تومان تعیین شده است.

این عدد سقف فروش است، نه سقف سود و نه مبلغ مالیات پرداختی.

آیا مالیات صفر تبصره ۱۰۰ هم ممکن است بعداً تغییر کند؟

بله، اگر درآمد یا فعالیت کتمان‌شده‌ای شناسایی شود، حتی صفر بودن مالیات مقطوع نیز به‌تنهایی مانع مطالبه مالیات متعلق نیست.

البته مطابق بند ۱۸ دستورالعمل عملکرد ۱۴۰۴، صاحبان مشاغلی که مالیات مقطوع آنها توسط سازمان صفر تعیین شده است، برای تأیید همان فرم صفر نیازی به اقدام حضوری یا اینترنتی ندارند.

این تسهیل قانونی را نباید با مجاز بودن اعلام نکردن فروش واقعی اشتباه گرفت.

اگر پیامک مالیات صفر دریافت کرده‌اید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله پیامک مالیات صفر تبصره ۱۰۰؛ چه نکاتی را باید بررسی کنیم؟ را نیز بخوانید.

قبل از تأیید مالیات تبصره ۱۰۰ چه اطلاعاتی را بررسی کنیم؟

برای کاهش احتمال مغایرت اطلاعات، بهتر است موارد زیر را با سوابق واقعی کسب‌وکار کنترل کنید:

  • مبلغ فروش کالا و درآمد ارائه خدمات در سال ۱۴۰۴
  • مبالغ مربوط به فروش نقدی و اینترنتی
  • اطلاعات دستگاه‌های کارتخوان و درگاه‌های پرداخت
  • واریزی‌های بانکی مرتبط با فعالیت اقتصادی
  • درآمد فعالیت‌های جانبی کسب‌وکار
  • نوع فعالیت و اینتاکد ثبت‌شده در پرونده
  • درستی معافیت‌ها و نرخ صفر اعمال‌شده
  • وضعیت پرونده‌های مشارکتی و سهم شرکا

توجه داشته باشید که هر واریزی بانکی الزاماً درآمد مشمول مالیات نیست. انتقال بین حساب‌ها، وجوه امانی یا سایر دریافت‌های غیرتجاری ممکن است ماهیت متفاوتی داشته باشند و باید با مدارک مناسب تفکیک شوند.

به همین دلیل، صرفاً افزایش یا کاهش دلخواه مبلغ فروش بدون بررسی مدارک، اقدام درستی نیست.

اگر مالیات پیشنهادی اشتباه باشد، چه کار کنیم؟

اگر متوجه شده‌اید مبلغ فروش در فرم مالیات مقطوع با فروش واقعی اختلاف دارد، بهتر است پیش از تأیید نهایی اقدامات زیر را انجام دهید.

  1. وارد درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی شوید و پرونده مربوط به عملکرد ۱۴۰۴ را انتخاب کنید.
  2. مبلغ فروش و درآمد مبنای محاسبه مالیات مقطوع را بررسی کنید.
  3. مبلغ نمایش‌داده‌شده را با اطلاعات واقعی و مدارک کسب‌وکار تطبیق دهید.
  4. اگر فروش واقعی بیشتر است، مطابق امکانات سامانه و دستورالعمل، اطلاعات درست را اعلام کنید.
  5. اگر درباره ماهیت واریزی‌ها، شرایط استفاده از تبصره ۱۰۰ یا نحوه اصلاح اطلاعات اطمینان ندارید، پیش از ثبت نهایی از کارشناس کمک بگیرید.

اگر پرونده شرایط استفاده از تبصره ۱۰۰ را نداشته باشد یا مؤدی مالیات مقطوع را نپذیرد، باید تکلیف ارسال اظهارنامه عملکرد نیز بررسی شود. صرفاً تأیید نکردن فرم به معنی انجام تکلیف قانونی نیست.

مهلت مهم عملکرد ۱۴۰۴

طبق دستورالعمل جدید، آخرین مهلت تعیین‌شده برای انجام تکالیف مربوط به فرم مالیات مقطوع یا اظهارنامه مشاغل موضوع این دستورالعمل، ۳۰ آبان ۱۴۰۵ است.

اگر اطلاعات فروش یا وضعیت پرونده شما نیاز به بررسی دارد، بهتر است قبل از پایان مهلت قانونی اقدام کنید.

بررسی و ثبت تبصره ۱۰۰ توسط کارشناسان کافی نتی

اگر مبلغ مالیات پیشنهادی کمتر از انتظار شماست، اطلاعات فروش با واقعیت مطابقت ندارد یا درباره شرایط ثبت فرم مطمئن نیستید، می‌توانید از خدمات غیرحضوری کافی نتی استفاده کنید.

در این خدمت، کارشناس با استفاده از اطلاعات و مدارکی که در اختیار او قرار می‌دهید، وضعیت پرونده، فرم مالیات مقطوع و مغایرت‌های قابل بررسی را کنترل می‌کند. سپس در صورت فراهم بودن شرایط، مراحل ثبت با هماهنگی و تأیید شما انجام می‌شود.

قبل از تأیید فرم مالیاتی، اطلاعات پرونده را بررسی کنید

ثبت درخواست بررسی و ارسال فرم تبصره ۱۰۰ به‌صورت غیرحضوری توسط کارشناس کافی نتی

ثبت سفارش خدمات تبصره ۱۰۰

نتیجه نهایی رسیدگی و تشخیص مالیات با سازمان امور مالیاتی است. ثبت سفارش خدمات به معنی تضمین عدم مطالبه مالیات یا جریمه در آینده نیست.

آیا سازمان مالیاتی عمداً مالیات کمتری نشان می‌دهد؟

براساس اطلاعات رسمی موجود، نمی‌توان ادعا کرد سازمان امور مالیاتی عمداً مبلغ پایین‌تری پیشنهاد می‌دهد تا بعدها مؤدی را جریمه کند.

توضیح رسمی این است که مالیات مقطوع براساس اطلاعات و داده‌های موجود در نظام مالیاتی محاسبه می‌شود. اگر این داده‌ها تمام درآمد واقعی کسب‌وکار را پوشش ندهند، احتمال ایجاد اختلاف وجود دارد.

از طرف دیگر، ممکن است مبلغ مالیات واقعاً به دلیل تخفیف‌ها، تعدیلات قانونی یا شرایط فعالیت کمتر محاسبه شده باشد و هیچ مغایرتی نیز وجود نداشته باشد.

بنابراین معیار تصمیم‌گیری، مقایسه اطلاعات سامانه با وضعیت واقعی فعالیت و مقررات قانونی است؛ نه صرفاً کم یا زیاد بودن مبلغ مالیات.

سوالات متداول مالیات کمتر از واقعیت در تبصره ۱۰۰

اگر مالیات تبصره ۱۰۰ را تأیید کنم، بعداً جریمه می‌شوم؟

صرف تأیید فرم به معنی جریمه شدن نیست. اما اگر بعداً درآمد کتمان‌شده یا مغایرت مشمول مقررات شناسایی شود، ممکن است مالیات بیشتری مطالبه شود و در برخی شرایط جرایم قانونی نیز اعمال شود.

اگر مالیات مقطوع را پرداخت کرده باشم، پرونده برای همیشه بسته می‌شود؟

پرداخت مالیات مقطوع به معنی تعیین تکلیف مالیات براساس شرایط مقرر است؛ بااین‌حال، کشف درآمد کتمان‌شده می‌تواند موجب مطالبه مالیات متعلق شود.

اگر فروش واقعی کمتر از ۷۲ میلیارد تومان باشد، باز هم مالیات جدید مطالبه می‌شود؟

در شرایط مقرر در بند ۴ دستورالعمل، اگر فروش واقعی زیر سقف باشد اما اختلاف مشمول شرط بیش از ۱۵ درصد شود، مابه‌التفاوت مالیات قابل مطالبه است. طبق همان بند، این مابه‌التفاوت مشمول جریمه ماده ۱۹۲ نخواهد بود.

اگر مالیات صفر شده باشد، نیاز به ثبت فرم دارم؟

اگر سازمان برای پرونده مشمول تبصره ۱۰۰ مالیات مقطوع صفر تعیین کرده، طبق بند ۱۸ دستورالعمل نیازی به تأیید همان فرم صفر نیست. بااین‌حال، مغایرت احتمالی فروش و تکالیف سایر پرونده‌ها موضوع جداگانه‌ای است.

اگر مبلغ فروش سامانه اشتباه باشد، باید اظهارنامه عادی بفرستم؟

لزوماً خیر. در صورتی که شرایط استفاده از تبصره ۱۰۰ برقرار باشد، دستورالعمل امکان اعلام فروش واقعی و تعیین مالیات مقطوع براساس آن را پیش‌بینی کرده است. انتخاب مسیر مناسب به وضعیت پرونده و ضوابط قانونی بستگی دارد.

جمع‌بندی

مالیات کم تبصره ۱۰۰ لزوماً اشتباه یا خطرناک نیست؛ اما اگر مبلغ فروش مبنای محاسبه با فروش واقعی مطابقت نداشته باشد، نباید آن را نادیده گرفت.

سازمان امور مالیاتی اعلام کرده است که پذیرش فرم، پرداخت مالیات یا حتی صفر بودن مبلغ مالیات، در صورت کشف درآمد کتمان‌شده مانع مطالبه مالیات متعلق نیست.

بهترین اقدام این است که پیش از تعیین تکلیف نهایی، اطلاعات فروش و وضعیت پرونده را بررسی کنید و در صورت وجود اختلاف، مطابق مقررات آن را اصلاح کنید.

منابع خبر

منبع رسمی مقررات: دستورالعمل شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰ مورخ ۲۹ مهر ۱۴۰۵ سازمان امور مالیاتی کشور، به‌ویژه بندهای ۲، ۴ و ۱۸.

منبع خبری: گزارش تسنیم در ۸ آبان ۱۴۰۵ درباره مطالبه مالیات درآمد کتمان‌شده به نقل از مدیرکل دفتر حسابرسی سیستمی و مدیریت ریسک سازمان امور مالیاتی.

تاریخ بررسی و تنظیم محتوا: ۱۴ آبان ۱۴۰۵.