مالیات تراکنش‌های بانکی ۱۴۰۵؛ آیا کارت‌به‌کارت و واریز نقدی هم رصد می‌شود؟

آخرین به‌روزرسانی: ۷ آبان ۱۴۰۵

آیا اگر از کارتخوان استفاده نکنیم یا پول مشتری را با کارت‌به‌کارت، واریز نقدی و حواله دریافت کنیم، دیگر مشمول بررسی مالیاتی نمی‌شویم؟ پاسخ کوتاه این است: خیر؛ روش دریافت پول به‌تنهایی باعث نمی‌شود درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی از بررسی مالیاتی خارج شود.

اطلاعات حساب‌های بانکی متصل به کارتخوان و درگاه پرداخت تنها منبع بررسی فروش نیستند. حساب‌هایی که به‌عنوان حساب مشکوک به تجاری شناسایی می‌شوند نیز ممکن است در فرایند بررسی مالیاتی قرار بگیرند. بنابراین اگر فروش واقعی کسب‌وکار از حساب دیگری دریافت می‌شود، نباید تصور کرد که چون آن حساب کارتخوان یا درگاه ندارد، تراکنش‌هایش اهمیتی ندارد.

آیا سازمان امور مالیاتی تراکنش حساب‌های بدون کارتخوان را هم بررسی می‌کند؟

بله، نداشتن کارتخوان یا درگاه پرداخت به‌تنهایی به معنی خارج بودن حساب از بررسی مالیاتی نیست.

در کنار حساب‌های تجاری متصل به پرونده مالیاتی و ابزارهای پرداخت، حساب‌هایی نیز براساس الگوریتم‌های مورد توافق سازمان امور مالیاتی و بانک مرکزی به‌عنوان حساب مشکوک به تجاری شناسایی می‌شوند و اطلاعات آنها ممکن است برای بررسی در اختیار سازمان قرار گیرد.

این موضوع فقط به افرادی که از قبل پرونده مالیاتی دارند محدود نیست. حساب‌های اشخاصی که پرونده مالیاتی ندارند نیز ممکن است در فرایند شناسایی حساب‌های مشکوک به تجاری مطرح شوند.

اگر حسابی به نام شما باشد و برای دریافت وجوه حاصل از فعالیت اقتصادی استفاده شود، اطلاعات تراکنش‌های آن می‌تواند در بررسی وضعیت مالیاتی شما مؤثر باشد. البته تعیین درآمد مشمول مالیات باید با توجه به ماهیت مبالغ، اطلاعات پرونده و ضوابط مربوط انجام شود.

آیا کارت‌به‌کارت، واریز نقدی و حواله هم در محاسبه مالیات اهمیت دارند؟

اگر پولی بابت فروش کالا یا ارائه خدمات دریافت می‌کنید، تغییر روش دریافت وجه به‌خودی‌خود ماهیت اقتصادی آن را عوض نمی‌کند.

• کارت‌به‌کارت: اگر وجه بابت فروش کالا یا خدمات دریافت شده باشد، ممکن است در بررسی درآمد فعالیت مورد توجه قرار بگیرد.
• واریز نقدی: دریافت وجه نقد و واریز آن به حساب بانکی نیز در صورت ارتباط با فعالیت اقتصادی می‌تواند بررسی شود.
• انتقال بین حساب‌ها: جابه‌جایی پول بین حساب‌های خود شخص لزوماً فروش جدید نیست؛ اما باید در صورت لزوم بتوان ماهیت انتقال را توضیح داد.
• ساتنا، پایا و حواله: انتقال وجه از این مسیرها نیز به‌خودی‌خود باعث معافیت درآمد حاصل از کسب‌وکار نمی‌شود.
• چک‌های انتقالی: در دستورالعمل عملکرد ۱۴۰۴، برای بررسی چک‌های انتقالی مشکوک به تجاری نیز امکان اعلام مبالغ غیرتجاری پیش‌بینی شده است.

در نتیجه، استفاده نکردن از کارتخوان یا انتقال دریافت‌های کسب‌وکار به حسابی دیگر، راهکار قانونی برای خارج کردن درآمد واقعی از محاسبات مالیاتی نیست.

آیا تمام واریزی‌های حساب بانکی مشمول مالیات می‌شوند؟

خیر؛ هر واریزی بانکی لزوماً درآمد یا سود کسب‌وکار نیست. باید میان گردش حساب، فروش واقعی، درآمد مشمول مالیات و مبالغی که ارتباطی با فعالیت اقتصادی ندارند تفاوت قائل شد.

برای مثال، ممکن است در حساب یک صاحب کسب‌وکار علاوه بر دریافت وجه از مشتریان، مبالغ دیگری نیز واریز شود؛ از جمله:

• انتقال پول بین حساب‌های متعلق به خود شخص
• دریافت وام یا قرض
• دریافت وجه امانی یا پول متعلق به شخص دیگر
• برگشت وجه خرید یا استرداد مبلغ پرداختی
• دریافت وجه ناشی از فروش دارایی شخصی، در صورت وجود شرایط مربوط
• سایر مبالغی که ماهیت آنها درآمد حاصل از فعالیت شغلی نیست

این موارد صرفاً نمونه‌هایی از تراکنش‌هایی هستند که ممکن است ماهیت غیرتجاری داشته باشند. تشخیص نهایی به شرایط هر مورد و مدارک قابل ارائه بستگی دارد.

چطور واریزی‌های غیرتجاری را در تبصره ۱۰۰ یا اظهارنامه اعلام کنیم؟

یکی از تغییرات مهم فرایند مالیات صاحبان مشاغل در سال ۱۴۰۵، امکان اعلام مبالغ غیرتجاری در حساب‌های مشکوک به تجاری برای برخی مؤدیان واجد شرایط است.

طبق بند ۱۶ دستورالعمل شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰ مورخ ۲۹ مهر ۱۴۰۵، مؤدی می‌تواند مشخص کند چه میزان از مبالغ واریزی به حساب مشکوک به تجاری یا چک‌های انتقالی، ارتباطی با فعالیت تجاری او ندارد.

در صورت قرار گرفتن پرونده در محدوده این حکم و رعایت شرایط مقرر، مبالغ اعلام‌شده از محاسبات اولیه مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ یا اظهارنامه پیش‌فرض کسر می‌شوند.

برای آشنایی با جزئیات قانونی، متن و توضیحات بخشنامه تبصره ۱۰۰ و اظهارنامه پیش‌فرض عملکرد ۱۴۰۴ را مطالعه کنید.

بعد از اعلام مبالغ غیرتجاری چه اتفاقی می‌افتد؟

1. مبالغ مرتبط با فعالیت شغلی و مبالغی که ماهیت غیرتجاری دارند، تا حد امکان از یکدیگر تفکیک می‌شوند.
2. مؤدی در فرم مربوط و در چارچوب امکانات و ضوابط سامانه، مبالغ موردنظر را اعلام می‌کند.
3. محاسبات اولیه مالیات مطابق مقررات مربوط به اطلاعات اعلام‌شده انجام می‌شود.
4. مؤدی باید مستندات غیرتجاری بودن مبالغ را نگهداری کند.
5. در صورت درخواست سازمان، مدارک مربوط از مسیر الکترونیکی پیش‌بینی‌شده، از جمله سامانه ساتا، ارائه می‌شود تا ماهیت تراکنش‌ها بررسی و احراز شود.

کسر مبلغ از محاسبات اولیه به معنی مصونیت قطعی آن از رسیدگی نیست. اگر در بررسی بعدی مشخص شود که مبلغ در واقع درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی بوده، مالیات و جرایم مربوط ممکن است مطالبه شود.

برای اثبات غیرتجاری بودن واریزی‌ها چه مدارکی نگه داریم؟

مدارک موردنیاز به علت واریز وجه بستگی دارد. برای مثال:

• برای انتقال بین حساب‌های خودتان، رسید انتقال و مشخصات حساب مبدأ و مقصد را نگه دارید.
• برای وام یا قرض، قرارداد، رسید پرداخت یا سایر مستندات مرتبط را حفظ کنید.
• برای وجه امانی، قرارداد یا مدرکی که ماهیت امانی وجه را روشن می‌کند نگه دارید.
• برای برگشت وجه، رسید خرید اولیه و سند استرداد را نگهداری کنید.
• برای فروش دارایی شخصی، قرارداد فروش و اسناد مربوط به معامله را حفظ کنید.
• برای چک انتقالی، اسناد و اطلاعاتی را که منشأ و علت انتقال را مشخص می‌کنند نگه دارید.

هیچ‌یک از این مدارک به‌تنهایی پذیرش قطعی ادعا را تضمین نمی‌کند؛ مستندات باید با واقعیت تراکنش و مقررات مربوط سازگار باشند.

مهلت اظهارنامه و تبصره ۱۰۰ عملکرد ۱۴۰۴ تا چه زمانی است؟

طبق مهلت اعلام‌شده برای تکالیف مشمول صاحبان مشاغل، آخرین فرصت تسلیم اظهارنامه مالیاتی عملکرد ۱۴۰۴، ارائه فرم تبصره ماده ۱۰۰ و پرداخت مالیات مربوط، پایان ۳۰ آبان ۱۴۰۵ است.

این موعد مربوط به تکالیف مشخص‌شده صاحبان مشاغل است و نباید آن را به تمام تکالیف مالیاتی، اشخاص حقوقی یا مالیات بر اجاره املاک تعمیم داد.

برای اطلاع از جزئیات مهلت‌ها و موارد مشمول، صفحه مهلت اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۵ و آخرین موعد اظهارنامه مشاغل را بررسی کنید.

اگر فرم تبصره ۱۰۰ یا اظهارنامه پیش‌فرض برای پرونده شما فعال شده است، بهتر است قبل از تأیید نهایی، اطلاعات فروش، حساب‌های بانکی و مبالغ غیرتجاری را بررسی کنید. صرف رد کردن فرم یا رها کردن آن، جایگزین انجام تکلیف قانونی در موعد مقرر نیست.

قبل از ثبت اظهارنامه مالیاتی چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

برای اینکه اطلاعات مالیاتی با وضعیت واقعی کسب‌وکار مطابقت داشته باشد، این موارد را کنترل کنید:

• تمام پرونده‌های مالیاتی مرتبط با فعالیت خود را بررسی کنید.
• فروش واقعی را با اطلاعات کارتخوان، درگاه پرداخت، صورتحساب‌ها و سایر دریافت‌های مرتبط تطبیق دهید.
• حساب‌هایی را که برای دریافت پول مشتریان استفاده می‌کنید مشخص کنید.
• مبالغ غیرشغلی و انتقال‌های بین حساب‌ها را از فروش واقعی تفکیک کنید.
• مدارک واریزی‌های غیرتجاری و چک‌های انتقالی را نگه دارید.
• بررسی کنید فرم تبصره ۱۰۰ یا اظهارنامه پیش‌فرض برای پرونده شما فعال است یا خیر.
• قبل از ثبت نهایی، مبلغ فروش، اطلاعات فعالیت و مالیات پیشنهادی را کنترل کنید.
• پس از ارسال نهایی، رسید و کد رهگیری را دریافت و نگهداری کنید.

ما برات اظهارنامه رو ثبت می‌کنیم

اگر برای بررسی حساب‌های بانکی، تفکیک واریزی‌های غیرتجاری، انتخاب فرم مناسب یا ثبت اظهارنامه مالیاتی نیاز به کمک دارید، می‌توانید از خدمات غیرحضوری کافی نتی استفاده کنید.

سؤالات متداول مالیات تراکنش‌های بانکی

آیا اگر کارتخوان نداشته باشیم، تراکنش‌های بانکی بررسی نمی‌شوند؟

خیر. حساب‌های بدون کارتخوان یا درگاه نیز ممکن است در صورت شناسایی به‌عنوان حساب مشکوک به تجاری، مورد بررسی قرار بگیرند. نداشتن کارتخوان به‌تنهایی درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی را از بررسی مالیاتی خارج نمی‌کند.

آیا تمام واریزی‌های حساب بانکی مشمول مالیات هستند؟

خیر. هر واریزی لزوماً درآمد شغلی نیست. ماهیت مبلغ، ارتباط آن با فعالیت اقتصادی و مدارک قابل ارائه اهمیت دارد. با این حال، ادعای غیرتجاری بودن واریزی باید در صورت درخواست با مستندات قابل بررسی باشد.

آیا دریافت پول با کارت‌به‌کارت باعث معافیت مالیاتی می‌شود؟

خیر. اگر وجه بابت فروش کالا یا ارائه خدمات دریافت شده باشد، استفاده از کارت‌به‌کارت به‌جای کارتخوان یا درگاه به‌خودی‌خود آن را معاف نمی‌کند.

آیا می‌توان واریزی‌های غیرتجاری را در فرم تبصره ۱۰۰ اعلام کرد؟

برای صاحبان مشاغل واجد شرایط و در چارچوب دستورالعمل عملکرد ۱۴۰۴، امکان اعلام مبالغ غیرتجاری حساب‌های مشکوک به تجاری و چک‌های انتقالی پیش‌بینی شده است. کسر از محاسبات اولیه، مانع بررسی بعدی مدارک نیست.

مهلت انجام تکالیف اظهارنامه مشاغل و تبصره ۱۰۰ چه زمانی است؟

آخرین مهلت اعلام‌شده برای تکالیف مشمول صاحبان مشاغل در ارتباط با عملکرد ۱۴۰۴، پایان ۳۰ آبان ۱۴۰۵ است. سایر تکالیف مالیاتی باید جداگانه بررسی شوند.

اگر واریزی غیرتجاری را اعلام کنیم، دیگر امکان رسیدگی وجود ندارد؟

خیر. سازمان امور مالیاتی می‌تواند مستندات را بررسی کند. اگر درآمدی بودن مبلغ احراز شود، مالیات و جرایم مربوط طبق مقررات قابل مطالبه خواهد بود.

منبع خبر

مبنای خبری این مطلب، گزارش ۶ آبان ۱۴۰۵ خبرگزاری تسنیم درباره امکان کسر مبالغ غیرتجاری از تراکنش‌های بانکی مشکوک به تجاری است. جزئیات اجرایی و شرایط مربوط به عملکرد ۱۴۰۴ باید مطابق متن دستورالعمل و وضعیت پرونده مؤدی بررسی شود.

مشاهده گزارش خبرگزاری تسنیم درباره کسر مبالغ غیرتجاری از تراکنش‌های بانکی