رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور از برنامه کاهش سن سنجش سلامت و غربالگری کودکان به چهار سالگی و حتی سه سالگی خبر داد. هدف این برنامه، شناسایی زودتر مشکلات جسمانی، رشدی و استعدادهای تحصیلی کودکان و فراهم شدن امکان مداخله به موقع است.

پاسخ سریع: سنجش کودکان ۳ ساله هنوز به عنوان یک فرایند عمومی و سراسری آغاز نشده است. این موضوع فعلا به عنوان برنامه در دست هماهنگی با وزارت بهداشت و سازمان بهزیستی اعلام شده و زمان اجرا، سامانه ثبت نام و نحوه نوبت گیری آن مشخص نشده است.

جزئیات کاهش سن سنجش سلامت کودکان

سالار قاسمی، رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور، در آیین آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ اعلام کرد که هر سال حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار نوآموز بدو ورود به دبستان از نظر آمادگی جسمانی و استعدادهای تحصیلی سنجش و غربالگری می شوند.

به گفته او، با هماهنگی وزارت بهداشت و سازمان بهزیستی قرار است سن انجام این سنجش ابتدا به چهار سالگی و حتی به سه سالگی کاهش یابد. اجرای این برنامه می تواند فرصت بیشتری برای شناسایی زودهنگام مشکلات و انجام اقدامات درمانی، توانبخشی یا آموزشی پیش از ورود کودک به مدرسه ایجاد کند.

آیا سنجش سلامت کودکان ۳ ساله شروع شده است؟

خیر. در خبر منتشرشده فقط از برنامه ریزی و هماهنگی برای کاهش سن غربالگری صحبت شده است. هنوز تاریخ شروع سراسری، گروه های مشمول، نشانی سامانه، هزینه احتمالی و مراحل نوبت گیری کودکان سه یا چهار ساله اعلام نشده است.

بنابراین خانواده ها در حال حاضر نباید بر اساس پیام ها یا آگهی های غیررسمی برای ثبت نام یا پرداخت وجه اقدام کنند. هر زمان دستورالعمل اجرایی و مسیر رسمی ثبت نام اعلام شود، جزئیات آن باید از سوی آموزش و پرورش، وزارت بهداشت یا سازمان بهزیستی منتشر شود.

تفاوت طرح جدید با سنجش بدو ورود به دبستان چیست؟

فرایند فعلی سنجش بدو ورود برای نوآموزانی انجام می شود که در آستانه ورود به پایه اول ابتدایی هستند. در این ارزیابی معمولا مواردی مانند بینایی، شنوایی، سلامت عمومی، وضعیت جسمانی و آمادگی تحصیلی کودک بررسی می شود.

والدینی که فرزندشان امسال وارد پایه اول می شود، باید طبق روال جاری برای ثبت نام سامانه سیرت سنجش بدو ورود اقدام کنند و منتظر اجرای طرح سه سالگی نمانند. برنامه جدید قرار است سن شناسایی و غربالگری را پایین تر بیاورد و جایگزین دستورالعمل فعلی ثبت نام کلاس اول نشده است.

کاهش سن غربالگری چه فایده ای دارد؟

بعضی مشکلات رشدی، جسمانی، ارتباطی یا یادگیری اگر در سن پایین تر شناسایی شوند، امکان مداخله موثرتر برای کودک و خانواده بیشتر خواهد بود. آغاز غربالگری در سه یا چهار سالگی می تواند فاصله میان شناسایی مشکل و ورود کودک به مدرسه را افزایش دهد و فرصت کافی برای ارجاع تخصصی، درمان، توانبخشی یا آموزش هدفمند فراهم کند.

این اقدام همچنین می تواند به مدارس کمک کند تا پیش از ورود کودک، شناخت دقیق تری از نیازهای آموزشی و حمایتی او داشته باشند. با این حال، جزئیات دامنه ارزیابی و نحوه اجرای طرح باید در دستورالعمل رسمی مشخص شود.

والدین کودکان ۳ و ۴ ساله فعلا چه کاری انجام دهند؟

  • تا زمان انتشار اطلاعیه رسمی، برای سنجش جدید ثبت نام یا پرداختی انجام ندهند.
  • اخبار را از درگاه های رسمی آموزش و پرورش، وزارت بهداشت و سازمان بهزیستی پیگیری کنند.
  • اگر درباره رشد، گفتار، شنوایی، بینایی یا رفتار کودک نگرانی دارند، منتظر اجرای طرح نمانند و از پزشک یا مرکز تخصصی کمک بگیرند.
  • برای کودکی که امسال وارد مدرسه می شود، مراحل فعلی سنجش و ثبت نام پایه اول را در موعد مقرر انجام دهند.

پس از تکمیل سنجش و دریافت نتیجه، والدین نوآموزان ورودی دبستان می توانند مراحل پیش ثبت نام کلاس اول در مای مدیو را طبق زمان بندی اعلام شده پیگیری کنند.

آیا سامانه ثبت نام سنجش ۳ سالگی معرفی شده است؟

تا زمان انتشار این خبر، سامانه مستقلی برای ثبت نام عمومی سنجش سلامت کودکان سه ساله معرفی نشده است. معرفی نشدن سامانه به این معناست که خانواده ها فعلا نباید عبارت هایی مانند «ثبت نام سنجش سه سالگی» را در سایت های غیررسمی مبنای اقدام قرار دهند.

جمع بندی خبر: آموزش و پرورش استثنایی قصد دارد با همکاری وزارت بهداشت و سازمان بهزیستی، سن سنجش و غربالگری کودکان را به چهار و حتی سه سالگی کاهش دهد؛ اما این تصمیم هنوز وارد مرحله ثبت نام عمومی نشده است. جزئیات اجرایی پس از انتشار اطلاعیه رسمی قابل استناد خواهد بود.

سوالات متداول

سنجش سلامت کودکان از ۳ سالگی اجباری شده است؟

خیر. تاکنون فقط برنامه کاهش سن سنجش اعلام شده و اجباری شدن آن برای همه کودکان سه ساله یا زمان اجرای سراسری آن اعلام نشده است.

ثبت نام سنجش سلامت ۳ سالگی از چه سایتی انجام می شود؟

هنوز سامانه یا مسیر رسمی ثبت نام کودکان سه ساله اعلام نشده است. خانواده ها باید منتظر اطلاعیه رسمی دستگاه های مسئول بمانند.

آیا سنجش بدو ورود کلاس اول حذف می شود؟

در خبر منتشرشده اشاره ای به حذف سنجش بدو ورود نشده است. نوآموزانی که وارد پایه اول می شوند باید طبق روال و دستورالعمل جاری سنجش شوند.

هدف از کاهش سن غربالگری کودکان چیست؟

هدف اصلی، شناسایی زودهنگام مشکلات جسمانی، رشدی و آموزشی و ایجاد فرصت بیشتر برای درمان، توانبخشی یا حمایت آموزشی پیش از ورود کودک به مدرسه است.

منبع خبر: اظهارات رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور در آیین آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، منتشرشده در خبرگزاری ایسنا در ۱ مهر ۱۴۰۵.