بیمه مشاغل آزاد ۱۴۰۵ | ثبت نام، نرخ‌های جدید و حذف بیمه ۱۲ درصد

اگر کارفرما ندارید و می‌خواهید برای خودتان سابقه تامین اجتماعی ایجاد کنید، بیمه مشاغل آزاد یکی از روش‌های بیمه شدن به صورت خویش‌فرما است. ثبت درخواست، انتخاب پوشش، تعیین دستمزد مبنا و انعقاد قرارداد این بیمه از طریق سامانه خدمات غیرحضوری تامین اجتماعی انجام می‌شود.

در این راهنما، شرایط ثبت نام، نرخ‌های جدید، تفاوت پوشش‌ها، نحوه محاسبه حق بیمه و مراحل تصویری انعقاد قرارداد بیمه مشاغل آزاد را بررسی می‌کنیم.

بیمه مشاغل آزاد تامین اجتماعی چیست؟

بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد برای افرادی در نظر گرفته شده است که رابطه کارگری و کارفرمایی ندارند و حق بیمه آن‌ها از طرف یک کارفرما پرداخت نمی‌شود. این افراد می‌توانند با پرداخت شخصی حق بیمه، برای خود سابقه تامین اجتماعی ایجاد کنند.

صاحبان کسب‌وکارهای کوچک، فروشندگان، فریلنسرها، مشاغل خانگی، هنرمندان، تعمیرکاران و بسیاری از افرادی که به صورت مستقل فعالیت می‌کنند، در صورت نداشتن پوشش بیمه اجباری می‌توانند شرایط استفاده از این بیمه را بررسی کنند.

پوشش‌های بیمه مشاغل آزاد براساس نرخی که هنگام انعقاد قرارداد انتخاب می‌کنید متفاوت است. بعضی نرخ‌ها فقط بازنشستگی و فوت را پوشش می‌دهند و بعضی دیگر شامل ازکارافتادگی و خدمات درمانی نیز می‌شوند.

نرخ‌های جدید بیمه مشاغل آزاد در سال ۱۴۰۵

براساس تغییرات اعلام‌شده از طرف سازمان تامین اجتماعی، مبنای محاسبه حق بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد از «حداقل دستمزد» به «حداقل دستمزد به‌علاوه مزایای مشمول کسر حق بیمه» تغییر کرده است.

همچنین روش قدیمی دریافت سرانه درمان تغییر کرده و در قراردادهای دارای پوشش درمانی، سهم درمان براساس نرخ ۹ درصد در محاسبات قرارداد قرار می‌گیرد.

در نرخ‌های ۱۴ و ۱۸ درصد، دولت ۲ درصد از نرخ کل قرارداد را پرداخت می‌کند. در نرخ‌های دارای پوشش درمانی یعنی ۲۱، ۲۳ و ۲۷ درصد نیز سهم دولت ۳ درصد در نظر گرفته شده است.

منبع این تغییرات، اطلاعیه سازمان تامین اجتماعی درباره نرخ‌های جدید بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد است.

کدام نرخ بیمه مشاغل آزاد بهتر است؟

بهترین نرخ برای همه افراد یکسان نیست. انتخاب نرخ باید براساس نیاز به درمان، پوشش ازکارافتادگی، حمایت از بازماندگان و توان پرداخت ماهانه انجام شود.

بیمه مشاغل آزاد ۱۴ درصد

نرخ ۱۴ درصد شامل بازنشستگی و مستمری فوت قبل و بعد از بازنشستگی است، اما پوشش ازکارافتادگی و درمان را شامل نمی‌شود. این گزینه برای فردی مناسب است که پوشش درمانی دیگری دارد و به دنبال ایجاد سابقه بازنشستگی و حمایت از بازماندگان است.

بیمه مشاغل آزاد ۱۸ درصد

نرخ ۱۸ درصد علاوه بر بازنشستگی و فوت، پوشش ازکارافتادگی کلی را نیز دارد؛ اما خدمات درمانی در آن قرار نگرفته است. ممکن است برای انتخاب پوشش دارای ازکارافتادگی، انجام معاینات پزشکی یا بررسی سابقه قبلی بیمه لازم باشد.

بیمه مشاغل آزاد ۲۱ درصد

نرخ ۲۱ درصد شامل بازنشستگی، فوت بعد از بازنشستگی و خدمات درمانی است. در این گزینه، فوت قبل از بازنشستگی و ازکارافتادگی تحت پوشش کامل قرار نمی‌گیرد؛ بنابراین فقط پایین‌تر بودن مبلغ پرداختی نباید معیار انتخاب باشد.

بیمه مشاغل آزاد ۲۳ درصد

نرخ ۲۳ درصد شامل بازنشستگی، فوت قبل و بعد از بازنشستگی و خدمات درمانی است، اما تعهد ازکارافتادگی را ندارد. این گزینه برای افرادی مناسب است که درمان و حمایت از بازماندگان را می‌خواهند ولی پوشش ازکارافتادگی برایشان اولویت ندارد.

بیمه مشاغل آزاد ۲۷ درصد

نرخ ۲۷ درصد کامل‌ترین گزینه در ساختار جدید بیمه مشاغل آزاد است و بازنشستگی، فوت، ازکارافتادگی و خدمات درمانی را پوشش می‌دهد. مبلغ پرداختی این گزینه بیشتر است، اما دامنه تعهدات آن نیز از سایر نرخ‌ها گسترده‌تر خواهد بود.

پوشش درمان بیمه مشاغل آزاد چگونه است؟

در ساختار جدید، پوشش درمان در نرخ‌های ۲۱، ۲۳ و ۲۷ درصد قرار گرفته است. بنابراین اگر متقاضی یا اعضای خانواده او به خدمات درمانی تامین اجتماعی نیاز دارند، باید یکی از گزینه‌های دارای درمان را انتخاب کنند.

نرخ‌های ۱۴ و ۱۸ درصد شامل درمان نیستند. این گزینه‌ها بیشتر برای افرادی مناسب‌اند که از طریق همسر، والدین یا یک بیمه دیگر خدمات درمانی دریافت می‌کنند و فقط به دنبال سابقه بازنشستگی و تعهدات بلندمدت هستند.

پیش از تایید قرارداد، وضعیت افراد تحت تکفل و پوشش درمانی آن‌ها را بررسی کنید. انتخاب اشتباه در این مرحله ممکن است باعث شود قرارداد نهایی با نیاز واقعی شما هماهنگ نباشد.

مبلغ حق بیمه مشاغل آزاد ۱۴۰۵ چگونه محاسبه می‌شود؟

مبلغ نهایی حق بیمه برای همه متقاضیان یکسان نیست. سامانه تامین اجتماعی مبلغ را براساس چند عامل محاسبه می‌کند:

• نرخ انتخابی ۱۴، ۱۸، ۲۱، ۲۳ یا ۲۷ درصد
• دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه
• مزایای مشمول کسر حق بیمه
• انتخاب یا عدم انتخاب پوشش درمانی
• تعداد روزهای ماه یا دوره پرداخت
• شرایط قرارداد و سابقه قبلی متقاضی

فرمول ساده محاسبه به این شکل است:

به دلیل تفاوت دستمزد مبنا و شرایط هر قرارداد، مبلغی که سامانه قبل از تایید نهایی نمایش می‌دهد ملاک پرداخت است. برای مشاهده روش پرداخت و دریافت رسید می‌توانید مقاله پرداخت حق بیمه مشاغل آزاد و اختیاری را مطالعه کنید.

شرایط ثبت نام بیمه مشاغل آزاد

شرایط نهایی هر متقاضی به اطلاعات ثبت‌شده در سامانه تامین اجتماعی بستگی دارد؛ اما مهم‌ترین شرایط عمومی عبارت‌اند از:

• متقاضی نباید همزمان از طریق یک کارفرما مشمول بیمه اجباری باشد.
• حداقل سن معمول برای ثبت درخواست، ۱۸ سال تمام است.
• متقاضیان تا ۵۰ سال معمولا بدون نیاز به سابقه قبلی می‌توانند درخواست خود را ثبت کنند.
• افراد بالای ۵۰ سال باید به اندازه مازاد سن خود نسبت به ۵۰ سال، سابقه قبلی داشته باشند.
• افرادی که حداقل ۱۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه دارند، معمولا از شرط سنی معاف می‌شوند.
• شماره تلفن همراه مورد استفاده برای ورود و احراز هویت باید به نام متقاضی باشد.
• متقاضی باید دستمزد مبنا، نرخ بیمه و وضعیت پوشش درمانی را هنگام انعقاد قرارداد انتخاب کند.
• در بعضی مشاغل، ارائه مجوز فعالیت یا مدرک مرتبط با شغل درخواست‌شده لازم است.
• برای برخی پوشش‌های دارای تعهد ازکارافتادگی، امکان ارجاع به معاینات پزشکی وجود دارد.

اگر در زمان ثبت درخواست تحت پوشش بیمه اجباری باشید یا اطلاعات هویتی، شماره موبایل و کد پستی شما با اطلاعات سامانه تطابق نداشته باشد، ممکن است امکان ادامه ثبت نام فراهم نشود.

مدارک و اطلاعات لازم برای ثبت نام

بخش زیادی از اطلاعات متقاضی به صورت سیستمی استعلام می‌شود؛ با این حال بهتر است موارد زیر را پیش از شروع ثبت نام آماده کنید:

• کد ملی و اطلاعات شناسنامه‌ای
• شماره تلفن همراه به نام متقاضی
• نشانی دقیق محل سکونت و کد پستی
• اطلاعات سابقه بیمه، در صورت وجود
• عنوان شغل و اطلاعات مربوط به فعالیت
• مجوز یا مدرک شغلی، در صورت درخواست سامانه
• اطلاعات افراد تحت تکفل برای استفاده از درمان
• تصمیم درباره نرخ و پوشش موردنیاز
• کارت بانکی برای پرداخت اولین حق بیمه

مراحل ثبت نام بیمه مشاغل آزاد تامین اجتماعی

ثبت درخواست از طریق سامانه خدمات غیرحضوری تامین اجتماعی انجام می‌شود. عنوان بعضی گزینه‌ها ممکن است پس از بروزرسانی سامانه کمی تغییر کند، اما مسیر کلی ثبت نام به شرح زیر است.

مرحله اول: ورود به سامانه تامین اجتماعی

ابتدا وارد سامانه خدمات غیرحضوری تامین اجتماعی شوید. برای استفاده از خدمات باید قبلا در سامانه ثبت نام کرده باشید.

مرحله دوم: انتخاب روش ورود

روش ورود موردنظر را انتخاب کنید. در صورت ورود با شماره موبایل، شماره واردشده باید به نام صاحب کد ملی باشد. کد تایید ارسال‌شده را در سامانه ثبت کنید.

مرحله سوم: ورود به بخش انعقاد قرارداد

پس از ورود به حساب کاربری، از بخش خدمات بیمه‌شدگان یا بیمه‌شدگان خاص، گزینه مربوط به انعقاد قرارداد بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد را انتخاب کنید.

مرحله چهارم: مطالعه و تایید مقررات

قوانین و شرایط قرارداد برای شما نمایش داده می‌شود. متن مقررات را مطالعه کنید و در صورت پذیرش، گزینه موافقت و ادامه را بزنید.

مرحله پنجم: بررسی اطلاعات هویتی و بیمه‌ای

اطلاعات هویتی، شماره بیمه، نشانی و سایر مشخصات نمایش‌داده‌شده را بررسی کنید. اگر مغایرتی وجود دارد، پیش از ادامه فرایند آن را اصلاح کنید.

مرحله ششم: انتخاب متقاضی قرارداد

اگر قرارداد را برای خودتان ثبت می‌کنید، گزینه متقاضی اصلی را انتخاب کنید. در صورت ثبت درخواست برای فرد دیگر، باید دسترسی و اطلاعات قانونی لازم وجود داشته باشد.

مرحله هفتم: تکمیل اطلاعات قرارداد

اطلاعات تماس، نشانی، کد پستی، عنوان شغل و سایر فیلدهای درخواست‌شده را تکمیل کنید. اطلاعات واردشده باید با مدارک و استعلام‌های سامانه مطابقت داشته باشد.

مرحله هشتم: انتخاب نرخ و پوشش درمانی

در این بخش، نرخ بیمه و وضعیت استفاده از درمان را انتخاب می‌کنید. نرخ‌های ۱۴ و ۱۸ درصد بدون درمان هستند و نرخ‌های ۲۱، ۲۳ و ۲۷ درصد پوشش درمانی دارند.

پیش از انتخاب، تعهدات هر نرخ را با جدول ابتدای مقاله مقایسه کنید. اگر گزینه‌های جدید در حساب شما نمایش داده نمی‌شوند، از ثبت انتخاب اشتباه خودداری کنید و وضعیت قرارداد را از سامانه یا شعبه مربوط پیگیری نمایید.

مرحله نهم: تعیین دستمزد مبنا

دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه را انتخاب کنید. این مبلغ در محاسبه حق بیمه ماهانه و مستمری آینده اهمیت دارد. انتخاب حداقل دستمزد باعث کاهش مبلغ فعلی حق بیمه می‌شود، اما می‌تواند بر مبنای محاسبه مستمری آینده نیز اثر بگذارد.

مرحله دهم: بررسی و تایید نهایی قرارداد

خلاصه اطلاعات قرارداد، نرخ انتخابی، پوشش‌ها و مبلغ حق بیمه را بررسی کنید. اگر اطلاعات صحیح است، قرارداد را تایید کرده و اولین حق بیمه را در مهلت اعلام‌شده بپردازید.

مهلت پرداخت حق بیمه مشاغل آزاد

اولین پرداخت باید در مهلتی که هنگام انعقاد قرارداد تعیین می‌شود انجام شود. پس از فعال شدن قرارداد نیز حق بیمه هر ماه باید حداکثر تا آخرین روز دو ماه بعد پرداخت شود.

اگر حق بیمه در مهلت قانونی پرداخت نشود، قرارداد ممکن است از ابتدای ماه پرداخت‌نشده قطع شود. در این حالت، ماه‌های فاقد قرارداد فعال معمولا قابل پرداخت به صورت گذشته نیستند و برای ادامه بیمه ممکن است به ثبت درخواست جدید نیاز باشد.

بنابراین پس از پرداخت، رسید را دریافت و ذخیره کنید و وضعیت بدهی و اعتبار قرارداد را در حساب کاربری خود بررسی نمایید.

بیمه مشاغل آزاد شامل چه مواردی نمی‌شود؟

بیمه مشاغل آزاد از نظر تعهدات با بیمه اجباری کارگران یکسان نیست. مهم‌ترین محدودیت‌های آن عبارت‌اند از:

• این بیمه شامل بیمه بیکاری نمی‌شود.
• همه مزایای کوتاه‌مدت بیمه اجباری به صورت خودکار در قرارداد مشاغل آزاد وجود ندارد.
• پوشش درمان فقط در نرخ‌های دارای درمان ارائه می‌شود.
• ازکارافتادگی فقط در گزینه‌هایی قرار دارد که این تعهد در قرارداد آن‌ها درج شده باشد.
• انتخاب نرخ پایین‌تر ممکن است حمایت کمتری برای بازماندگان ایجاد کند.
• وقفه در پرداخت می‌تواند باعث قطع قرارداد و ایجاد فاصله در سابقه بیمه شود.

اشتباهات رایج هنگام ثبت نام

• انتخاب نرخ فقط براساس مبلغ: ابتدا تعهدات فوت، ازکارافتادگی و درمان را مقایسه کنید.
• ثبت شماره موبایل شخص دیگر: شماره تلفن همراه باید به نام متقاضی باشد.
• انتخاب اشتباه وضعیت درمان: پیش از ثبت قرارداد، پوشش درمانی خود و اعضای خانواده را بررسی کنید.
• وارد کردن کد پستی نادرست: مغایرت نشانی می‌تواند باعث توقف فرایند شود.
• بی‌توجهی به دستمزد مبنا: مبلغ انتخاب‌شده فقط روی حق بیمه فعلی اثر ندارد و در محاسبات آینده نیز مهم است.
• پرداخت نکردن اولین قبض: صرف ثبت درخواست به معنی فعال شدن قطعی سابقه بیمه نیست.
• پرداخت خارج از مهلت: تاخیر می‌تواند باعث قطع قرارداد و ایجاد فاصله در سوابق شود.

جمع‌بندی

بیمه مشاغل آزاد برای افرادی مناسب است که کارفرما ندارند و می‌خواهند شخصا برای بازنشستگی و سایر تعهدات تامین اجتماعی حق بیمه پرداخت کنند. در سال ۱۴۰۵ گزینه مستقل ۱۲ درصدی حذف شده و متقاضیان بسته به نوع پوشش می‌توانند یکی از نرخ‌های ۱۴، ۱۸، ۲۱، ۲۳ یا ۲۷ درصد را انتخاب کنند.

اگر درمان نمی‌خواهید، نرخ‌های ۱۴ و ۱۸ درصد قابل بررسی هستند. اگر پوشش درمانی لازم دارید، باید یکی از نرخ‌های ۲۱، ۲۳ یا ۲۷ درصد را انتخاب کنید. پیش از تایید قرارداد، به پوشش فوت قبل از بازنشستگی و ازکارافتادگی نیز توجه داشته باشید.

منابع و مراجع رسمی

اطلاعات این مقاله با استفاده از اطلاعیه‌ها و راهنماهای منتشرشده در پایگاه رسمی سازمان تامین اجتماعی تهیه و در تیر ۱۴۰۵ بروزرسانی شده است.

• تغییر مبنای محاسبات و نرخ‌های حق بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد — سازمان تامین اجتماعی
• شرایط انجام معاینات پزشکی برای انعقاد قرارداد بیمه مشاغل آزاد — سازمان تامین اجتماعی
• ضوابط عمومی و تفاوت بیمه مشاغل آزاد، اختیاری و اجباری — سازمان تامین اجتماعی
• سامانه رسمی خدمات غیرحضوری تامین اجتماعی — ثبت درخواست، مشاهده قرارداد و استعلام مبلغ حق بیمه

سوالات متداول بیمه مشاغل آزاد

آیا بیمه ۱۲ درصد مشاغل آزاد حذف شده است؟

در ساختار جدید نرخ‌های قابل انتخاب، گزینه مستقل ۱۲ درصدی وجود ندارد. سهم پرداختی متقاضی براساس نوع تعهدات و انتخاب درمان، ۱۴، ۱۸، ۲۱، ۲۳ یا ۲۷ درصد است.

جایگزین بیمه مشاغل آزاد ۱۲ درصد چیست؟

یک جایگزین کاملا یکسان و مستقل برای نرخ ۱۲ درصد وجود ندارد. نزدیک‌ترین گزینه از نظر تعهدات بازنشستگی و فوت بعد از بازنشستگی، نرخ ۲۱ درصد است که پوشش درمانی نیز دارد. برای داشتن پوشش فوت قبل از بازنشستگی باید نرخ ۱۴ یا ۲۳ درصد و برای ازکارافتادگی نرخ ۱۸ یا ۲۷ درصد بررسی شود.

تکلیف قراردادهای قدیمی ۱۲ درصد چیست؟

اگر از قبل قرارداد ۱۲ درصدی دارید، بدون بررسی آن را لغو یا قرارداد تازه‌ای ثبت نکنید. وضعیت نرخ، قبض و اعتبار قرارداد خود را در سامانه تامین اجتماعی مشاهده کنید. نحوه ادامه هر قرارداد ممکن است به تاریخ انعقاد و وضعیت ثبت‌شده در پرونده بیمه‌ای بستگی داشته باشد.

کدام نرخ بیمه مشاغل آزاد درمان دارد؟

در ساختار جدید، نرخ‌های ۲۱، ۲۳ و ۲۷ درصد شامل حمایت درمانی هستند. نرخ‌های ۱۴ و ۱۸ درصد درمان ندارند.

کامل‌ترین نرخ بیمه مشاغل آزاد کدام است؟

نرخ ۲۷ درصد کامل‌ترین گزینه است و بازنشستگی، فوت، ازکارافتادگی و خدمات درمانی را پوشش می‌دهد.

آیا نرخ ۱۸ درصد شامل درمان است؟

خیر. نرخ ۱۸ درصد شامل بازنشستگی، فوت و ازکارافتادگی است، اما برای دریافت خدمات درمانی باید گزینه دارای درمان انتخاب شود.

آیا نرخ ۲۱ درصد شامل فوت قبل از بازنشستگی می‌شود؟

خیر. براساس جدول نرخ‌های جدید، گزینه ۲۱ درصد شامل بازنشستگی، فوت بعد از بازنشستگی و درمان است. اگر پوشش فوت قبل از بازنشستگی برایتان مهم است، نرخ ۲۳ یا ۲۷ درصد را بررسی کنید.

آیا بیمه مشاغل آزاد بدون سابقه قبلی امکان‌پذیر است؟

بله، متقاضیانی که شرایط سنی و سایر ضوابط را داشته باشند می‌توانند بدون سابقه قبلی برای بیمه مشاغل آزاد درخواست ثبت کنند. این موضوع یکی از تفاوت‌های آن با بیمه اختیاری است.

آیا برای بیمه مشاغل آزاد معاینه پزشکی لازم است؟

برای همه متقاضیان الزامی نیست؛ اما در صورت انتخاب پوشش ازکارافتادگی، نداشتن سابقه کافی یا تشخیص سامانه و شعبه، ممکن است متقاضی به معاینات پزشکی معرفی شود.

ثبت نام بیمه مشاغل آزاد از چه سایتی انجام می‌شود؟

ثبت درخواست از طریق سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تامین اجتماعی به نشانی es.tamin.ir انجام می‌شود.

آیا بیمه مشاغل آزاد شامل بیمه بیکاری می‌شود؟

خیر. چون در این نوع بیمه رابطه کارگری و کارفرمایی وجود ندارد، بیمه بیکاری به بیمه‌شده مشاغل آزاد تعلق نمی‌گیرد.

آیا با پرداخت نرخ بالاتر، مستمری بازنشستگی بیشتر می‌شود؟

نه لزوما. مبلغ مستمری بیشتر به دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه، تعداد سال‌های سابقه و مقررات زمان بازنشستگی بستگی دارد. نرخ بالاتر عمدتا پوشش‌های بیشتری مانند درمان یا ازکارافتادگی ایجاد می‌کند.

بعد از تایید قرارداد چه کاری باید انجام دهیم؟

پس از تایید قرارداد باید اولین حق بیمه را در مهلت تعیین‌شده پرداخت کنید، رسید بگیرید و از فعال شدن قرارداد در حساب کاربری خود مطمئن شوید.