پاسخ سریع: مشاغل خانگی مجاز فقط به خیاطی، صنایع دستی یا مواد غذایی محدود نمی شوند. رشته های مربوط به فرش، پوشاک، کشاورزی، بسته بندی، خدمات فنی، فرهنگ و هنر، ترجمه، نرم افزار و رسانه برخط نیز در میان عنوان های این حوزه دیده می شوند. با این حال، نباید فقط براساس نام رایج شغل خود درخواست ثبت کنید؛ ابتدا باید نزدیک ترین عنوان را در درگاه ملی مجوزها پیدا کرده و شرح فعالیت و کاربرگ آن را با کاری که واقعا در منزل انجام می دهید تطبیق دهید.

اگر هنوز درباره مسیر کلی صدور مجوز، تفاوت مجوز خانگی با جواز کسب و نحوه شروع درخواست ابهام دارید، ابتدا مراحل دریافت مجوز مشاغل خانگی را بخوانید. این مقاله فقط روی فهرست رشته ها و روش انتخاب عنوان شغلی مناسب تمرکز دارد و آموزش ثبت نام، مدارک و پیگیری پرونده در راهنماهای جداگانه ارائه می شود.

فهرست مشاغل خانگی در سال ۱۴۰۵ چند عنوان دارد؟

براساس آماری که ۳۰ تیر ۱۴۰۵ از سوی مدیر فنی پروژه درگاه ملی مجوزها اعلام شد، ۴۵۸ عنوان مجوز مشاغل خانگی در این درگاه ثبت شده است. این عدد با فهرست های قدیمی که از ۳۵۲ یا ۵۱۲ رشته نام می برند متفاوت است. علت این اختلاف می تواند تغییر عنوان ها، ادغام بعضی رشته ها و انتقال برخی فعالیت ها به مسیرهای تخصصی دیگر باشد.

بنابراین این صفحه یک راهنمای دسته بندی شده برای پیدا کردن عنوان مناسب است، نه جایگزین فهرست زنده سامانه. ملاک نهایی شما باید نتیجه جستجو و کاربرگی باشد که در زمان ثبت درخواست در درگاه ملی مجوزهای کشور نمایش داده می شود.

در گزارش جدید، مجوزهای خانگی موجود در درگاه ثبت محور معرفی شده اند؛ با این حال، ممکن است در کاربرگ هر رشته استعلام، تعهد یا تاییدیه تخصصی مشخصی درج شده باشد. ثبت محور بودن به معنی حذف شرایط تخصصی فعالیت های غذایی، کشاورزی، فرهنگی یا سلامت محور نیست.

دسته بندی رشته های مشاغل خانگی مجاز

برای اینکه بتوانید عنوان مورد نظر را سریع تر پیدا کنید، رشته های متداول در چند گروه کاربردی دسته بندی شده اند. عبارت های زیر برای شروع جستجو مناسب هستند؛ اما ممکن است نگارش دقیق بعضی عنوان ها در سامانه تغییر کرده باشد.

گروه فعالیت نمونه رشته ها دستگاه تخصصی احتمالی
دوخت، پوشاک و نساجی خیاطی، پرده دوزی، لباس محلی، کیف پارچه ای و سرویس خواب وزارت صمت یا دستگاه درج شده در کاربرگ
فرش و بافته های سنتی قالیبافی، گبه، تابلوفرش، گلیم، جاجیم و رفوگری مرکز ملی فرش یا میراث فرهنگی
صنایع دستی سفال، چوب، چرم، زیورآلات سنتی، رودوزی و میناکاری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی
مواد غذایی و بسته بندی خشکبار، سبزی، زعفران، ترشی، مربا، نان، شیرینی و عرقیات جهاد کشاورزی یا دستگاه تخصصی درج شده در کاربرگ
کشاورزی، دام و شیلات قارچ، گیاهان دارویی، گل، زنبور عسل، طیور و ماهیان زینتی وزارت جهاد کشاورزی
تولیدی و خدمات فنی شمع، مونتاژ، تعمیرات کوچک، تایپ، حسابداری و بسته بندی وزارت صمت یا دستگاه تخصصی مرتبط
فرهنگ، هنر و نشر نویسندگی، ترجمه، ویرایش، گرافیک، تصویرگری و صفحه آرایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
نرم افزار و رسانه برخط برنامه نویسی، طراحی رابط کاربری، پشتیبانی نرم افزار و تولید محتوای برخط دستگاه درج شده در کاربرگ مجوز

۱. خیاطی، دوخت، پوشاک و محصولات پارچه ای

عبارت های متداول این گروه عبارتند از:

  • خیاط لباس زنانه، مردانه یا بچه گانه؛
  • خیاط لباس عروس یا لباس مجلسی؛
  • پیراهن دوز مردانه و شومیز دوز زنانه؛
  • طراح پارچه و لباس؛
  • طراح و خیاط چادر؛
  • طراح و خیاط مقنعه و روسری؛
  • دوزنده لباس های محلی؛
  • پرده دوز؛
  • ملحفه دوز؛
  • سری دوز سرویس خواب؛
  • سری دوز سرویس آشپزخانه؛
  • دوزنده لباس مبل؛
  • دوزنده کیف و ساک پارچه ای.

اگر در بازار از عنوان «مزون خانگی» استفاده می کنید، همین عبارت به تنهایی نوع فعالیت را مشخص نمی کند. باید معلوم شود کار اصلی شما طراحی لباس، دوخت لباس، تعمیر لباس یا فقط فروش پوشاک است. هرکدام ممکن است عنوان و مسیر متفاوتی داشته باشند.

۲. قالیبافی، فرش و بافته های سنتی

  • قالیباف؛
  • گبه باف؛
  • بافنده تابلوفرش؛
  • گلیم باف؛
  • جاجیم باف؛
  • طراح سنتی قالی؛
  • طراح نقشه فرش با رایانه؛
  • رنگ آمیز نقشه فرش؛
  • رفوگر فرش و گبه؛
  • پرداختگر و مرمت کار فرش؛
  • ریسنده سنتی نخ فرش.

برای مشاهده یک نمونه واقعی از انتخاب رشته و ثبت درخواست، راهنمای دریافت مجوز مشاغل خانگی قالیبافی را ببینید.

۳. صنایع دستی و هنرهای سنتی

  • گلیم بافی، نمد مالی و بافته های داری و غیر داری؛
  • رودوزی سنتی، سوزن دوزی، پته دوزی و گلدوزی؛
  • نقاشی پشت شیشه؛
  • قلمکار سازی و چاپ سنتی؛
  • ساخت زیورآلات سنتی؛
  • معرق کاری و مشبک کاری چوب؛
  • منبت کاری؛
  • حصیر بافی و سبد بافی؛
  • خاتم سازی؛
  • قلمزنی و حکاکی روی فلز؛
  • سفالگری سنتی؛
  • نقاشی مینا؛
  • تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی؛
  • عروسک سازی؛
  • گلسازی؛
  • ساخت جعبه های فانتزی؛
  • تولید شمع و طراحی روی شمع.

نام ماده اولیه به تنهایی برای انتخاب رشته کافی نیست. برای مثال، فعالیت با رزین ممکن است ساخت زیورآلات، تابلو، ظروف تزئینی یا یک محصول صنعتی باشد. عنوانی را انتخاب کنید که محصول نهایی شما را دقیق تر توصیف می کند.

۴. مواد غذایی و صنایع تبدیلی خانگی

  • فرآوری و بسته بندی سبزیجات؛
  • فرآوری، خشک کردن و بسته بندی میوه؛
  • فرآوری و بسته بندی غلات و خشکبار؛
  • فرآوری و بسته بندی زعفران؛
  • بسته بندی زرشک؛
  • سورت و بسته بندی خرما؛
  • تولید و بسته بندی ترشیجات، شور و زیتون شور؛
  • تولید و بسته بندی انواع مربا؛
  • تولید گلاب و عرقیات گیاهی؛
  • تهیه انواع نان؛
  • شیرینی پزی سنتی و خانگی؛
  • تولید رشته آشی؛
  • فرآوری و بسته بندی حبوبات؛
  • بسته بندی ادویه؛
  • بسته بندی عسل؛
  • تولید و بسته بندی شیره انگور؛
  • تهیه و بسته بندی نشاسته؛
  • تولید و بسته بندی سمنو و حلواهای سنتی.

نکته مهم: «تولید»، «فرآوری» و «بسته بندی» یک مفهوم ندارند. اگر محصول را خودتان تهیه می کنید، نباید رشته ای را انتخاب کنید که فقط برای بسته بندی محصول آماده تعریف شده است. همچنین آسیاب کردن، پختن، خشک کردن یا افزودن مواد اولیه می تواند دامنه فعالیت را تغییر دهد.

۵. کشاورزی، تولیدات گیاهی، دام و شیلات

  • پرورش قارچ خوراکی؛
  • تولید گیاهان دارویی؛
  • پرورش گل محمدی؛
  • تولید زعفران؛
  • تولید گیاهان زینتی در گلخانه کوچک خانگی؛
  • پرورش زنبور عسل؛
  • پرورش کرم ابریشم؛
  • پرورش طیور بومی؛
  • پرورش ماهیان زینتی؛
  • تولید موم و کندوی زنبور عسل؛
  • تهیه و بسته بندی بذر، پیاز و غده های زراعی و زینتی.

وجود نام یک فعالیت در گروه مشاغل خانگی به معنی مناسب بودن هر آپارتمان یا واحد مسکونی برای اجرای آن نیست. فضای لازم، تعداد دام یا طیور، بهداشت، بو، صدا، ایمنی و ایجاد نکردن مزاحمت باید با ضوابط همان کاربرگ و محل اجرای طرح سازگار باشد.

۶. تولیدات کوچک و خدمات فنی

  • تولید شمع از پارافین؛
  • طراحی و تزئین شمع؛
  • عروسک سازی؛
  • مونتاژ اسباب بازی و لوازم پرورش فکری؛
  • مونتاژ بعضی قطعات الکترونیکی یا پلاستیکی؛
  • بسته بندی برخی محصولات مصرفی؛
  • تعمیر تلفن همراه؛
  • تعمیر چرخ خیاطی؛
  • تعمیر انواع ساعت؛
  • تعمیر سیستم های نظارت تصویری؛
  • تایپ و ورود اطلاعات؛
  • حسابداری.

برای فعالیت های فنی، نگهداری مواد خطرناک، استفاده از دستگاه پرصدا یا مراجعه مداوم مشتری می تواند با ماهیت شغل خانگی ناسازگار باشد. پیش از انتخاب رشته، شرح فعالیت و محدودیت محل را در کاربرگ بخوانید.

۷. فرهنگ، هنر، نشر و خدمات محتوایی

  • نویسنده و مولف؛
  • مترجم کتاب و مقاله؛
  • ویرایشگر متون؛
  • تصویرگر کتاب و کتاب کودک؛
  • صفحه آرا و صفحه بند کتاب؛
  • گرافیست رایانه ای؛
  • طراح جلد کتاب؛
  • طراح محصولات چاپی؛
  • خوشنویس؛
  • نقاش و تصویرگر؛
  • مجسمه ساز و حجم ساز؛
  • صدا بردار؛
  • تدوینگر صوت و تصویر؛
  • پویانما و انیماتور.

اگر فعالیت فرهنگی یا رسانه ای شما ماهیت انتشار عمومی، آموزش رسمی، تبلیغات، خبررسانی یا موسسه ای دارد، ممکن است مجوز خانگی ساده برای تمام ابعاد آن کافی نباشد. مرجع صادرکننده و دامنه فعالیت کاربرگ را بررسی کنید.

۸. نرم افزار، فناوری و رسانه برخط

  • برنامه نویس؛
  • پشتیبان نرم افزار؛
  • تحلیلگر نرم افزار؛
  • طراح و معمار سیستم نرم افزاری؛
  • طراح رابط کاربری؛
  • طراح پایگاه داده؛
  • پشتیبان فنی رسانه برخط؛
  • پشتیبان محتوایی رسانه برخط؛
  • تدوینگر و ویرایشگر محتوای برخط؛
  • طراح جلوه های بصری؛
  • مدل ساز دو بعدی یا سه بعدی؛
  • برنامه نویس بازی؛
  • آزمونگر نرم افزار یا بازی.

عبارت هایی مانند «ادمین اینستاگرام»، «فریلنسر»، «کار اینترنتی» یا «تولید محتوا» بسیار کلی هستند. باید مشخص کنید خدمت اصلی شما مدیریت محتوا، طراحی گرافیک، تدوین ویدیو، برنامه نویسی، پشتیبانی فنی یا فروش محصول است.

نام رایج شغل را با چه عبارتی در سامانه جستجو کنیم؟

جدول زیر عنوان نهایی مجوز را تعیین نمی کند؛ بلکه عبارت مناسب برای شروع جستجو را نشان می دهد.

نام رایج بین مردم عبارت های مناسب برای جستجوی اولیه نکته انتخاب
مزون خانگی خیاط لباس، طراحی لباس، دوخت لباس طراحی، دوخت و فروش پوشاک را از هم جدا کنید.
کیک و شیرینی خانگی شیرینی، کیک، محصولات خوراکی خانگی نوع محصول، خشک یا تر بودن و روش تولید مهم است.
بسته بندی خشکبار خشکبار، غلات، بسته بندی محصولات کشاورزی فرآوری محصول با بسته بندی ساده متفاوت است.
ادویه خانگی ادویه، بسته بندی ادویه، فرآوری ادویه آسیاب کردن و بسته بندی ممکن است دو دامنه متفاوت باشند.
ترشی و مربا ترشیجات، شور، مربا، فرآورده غذایی برای هر محصول، کاربرگ مرتبط را جداگانه بررسی کنید.
شمع سازی تولید شمع، طراحی روی شمع ساخت شمع با تزئین شمع آماده یکسان نیست.
اکسسوری دست ساز زیورآلات، صنایع دستی، محصولات تزئینی جنس، روش ساخت و محصول نهایی را ملاک قرار دهید.
ادمین پیج پشتیبانی محتوایی، مدیریت محتوا، رسانه برخط مدیریت محتوا را با تبلیغات یا فروش محصول اشتباه نگیرید.
تولید محتوا نویسندگی، ویرایش، گرافیک، تدوین، محتوای برخط نوع محتوای اصلی خود را مشخص کنید.
طراحی سایت برنامه نویسی، طراحی رابط کاربری، نرم افزار طراحی گرافیکی و برنامه نویسی دو خدمت متفاوت هستند.
قالیبافی قالیباف، تابلوفرش، گبه باف نوع محصولی را که واقعا می بافید انتخاب کنید.
عروسک سازی عروسک ساز، عروسک نمایشی، صنایع دستی عروسک تزئینی، پارچه ای و نمایشی ممکن است عنوان های نزدیک داشته باشند.

چگونه عنوان درست مجوز مشاغل خانگی را انتخاب کنیم؟

مرحله اول: محصول یا خدمت نهایی را بنویسید

در یک جمله مشخص کنید مشتری در پایان چه چیزی از شما دریافت می کند. برای مثال، «من در منزل لباس زنانه می دوزم» از عبارت کلی «مزون دارم» دقیق تر است.

مرحله دوم: روش انجام کار را مشخص کنید

تولید، مونتاژ، فرآوری، بسته بندی، تعمیر، طراحی و فروش، فعالیت های یکسانی نیستند. اگر کار شما چند مرحله دارد، مرحله اصلی و درآمدزای آن را مشخص کنید.

مرحله سوم: عبارت کوتاه را در سامانه جستجو کنید

به جای نوشتن جمله کامل، نام اصلی محصول یا خدمت را جستجو کنید؛ مانند «خیاطی»، «زعفران»، «شمع»، «ترجمه» یا «برنامه نویسی». اگر با روش ورود و جستجو آشنا نیستید، آموزش سامانه ثبت نام مجوز مشاغل خانگی را ببینید.

مرحله چهارم: چند نتیجه نزدیک را باز کنید

تنها به عنوان نتیجه اکتفا نکنید. کاربرگ هر گزینه را باز کرده و این موارد را مقایسه کنید:

  • نام کامل مجوز؛
  • شرح و دامنه فعالیت؛
  • مرجع صادرکننده؛
  • نوع درخواست و شخصیت متقاضی؛
  • مناسب بودن فعالیت برای محل مسکونی؛
  • شرایط و استعلام های تخصصی؛
  • مدت اعتبار و ضوابط تمدید.

مرحله پنجم: عنوانی را انتخاب کنید که با کار واقعی شما منطبق است

عنوانی را فقط به دلیل ساده تر بودن شرایط یا سریع تر بودن صدور انتخاب نکنید. اگر موضوع مجوز با فعالیت واقعی شما متفاوت باشد، ممکن است هنگام دریافت تاییدیه، استفاده از مجوز، دریافت تسهیلات یا استعلام آن با مشکل روبرو شوید.

نوع فعالیت را با روش فروش اشتباه نگیرید

اینستاگرام، سایت، پیام رسان یا فروش حضوری، کانال معرفی و فروش هستند و همیشه عنوان اصلی شغل محسوب نمی شوند. برای مثال، فردی که در اینستاگرام ترشی خانگی می فروشد، فعالیت اصلی او تولید محصول غذایی است؛ نه صرفا تجارت الکترونیک یا مدیریت پیج.

در مقابل، کسی که برای دیگران طراحی سایت، برنامه نویسی یا مدیریت محتوای برخط انجام می دهد، یک خدمت دیجیتال ارائه می کند. بنابراین ابتدا ماهیت کالا یا خدمت را مشخص کنید و بعد درباره روش فروش و مجوزهای تکمیلی تصمیم بگیرید.

آیا برای چند فعالیت خانگی یک مجوز کافی است؟

اگر چند محصول شما زیرمجموعه واقعی یک عنوان باشند، ممکن است همان کاربرگ آنها را پوشش دهد. اما اگر فعالیت ها ماهیت جداگانه دارند، نباید فرض کنید یک مجوز برای همه آنها کافی است.

برای مثال، دوخت لباس، فروش اینترنتی پوشاک آماده و آموزش خیاطی سه فعالیت متفاوت هستند. همچنین تولید مربا، بسته بندی خشکبار و تهیه غذای آماده لزوما با یک عنوان واحد پوشش داده نمی شوند.

شرح هر کاربرگ را جداگانه بخوانید. اگر محصول یا خدمت دوم در دامنه مجوز نوشته نشده باشد، عنوان مربوط به آن را نیز جستجو و بررسی کنید.

اگر نام شغل در فهرست سامانه نبود چه کنیم؟

  1. نام بازاری، برند یا اصطلاح محلی را حذف کنید.
  2. محصول یا خدمت را با یک واژه کوتاه تر جستجو کنید.
  3. مترادف ها و شکل های مختلف نام محصول را امتحان کنید.
  4. به جای روش فروش، نوع فعالیت اصلی را جستجو کنید.
  5. دسته و دستگاه صادرکننده نتایج نزدیک را بررسی کنید.
  6. بررسی کنید فعالیت شما مجوز تخصصی، صنفی یا غیرخانگی نداشته باشد.

اگر پس از این بررسی ها عنوان منطبق پیدا نشد، نزدیک ترین عنوان را بدون تطبیق انتخاب نکنید. ممکن است فعالیت مورد نظر اصلا در قالب مشاغل خانگی قابل انجام نباشد یا مجوز آن از مسیر تخصصی دیگری صادر شود.

اشتباهات رایج هنگام انتخاب رشته مشاغل خانگی

  • انتخاب «بسته بندی» در حالی که متقاضی محصول را تولید یا فرآوری می کند؛
  • جستجوی نام برند به جای نام واقعی کالا یا خدمت؛
  • انتخاب یک عنوان کلی برای چند فعالیت نامرتبط؛
  • استفاده از فهرست های قدیمی اینترنت بدون کنترل سامانه فعلی؛
  • انتخاب رشته فقط براساس شرایط آسان تر یا زمان صدور کوتاه تر؛
  • فرض اینکه فروش در اینستاگرام، خود یک رشته شغلی مستقل است؛
  • نادیده گرفتن مرجع صادرکننده و شرح فعالیت کاربرگ؛
  • انتخاب فعالیتی که در فضای مسکونی باعث صدا، بو، خطر یا رفت و آمد زیاد می شود.

آیا این مقاله مشاغل خانگی پردرآمد را معرفی می کند؟

خیر. قرار گرفتن یک رشته در فهرست مجاز به معنی پردرآمد بودن، دریافت قطعی وام یا تضمین بازار فروش نیست. درآمد هر فعالیت به مهارت، سرمایه، تقاضای بازار، کیفیت محصول، هزینه مواد اولیه و روش فروش بستگی دارد. این مقاله فقط برای تشخیص عنوان قانونی و انتخاب رشته مناسب نوشته شده است.

سوالات متداول

لیست مشاغل خانگی برای خانم ها و آقایان متفاوت است؟

عنوان های سامانه معمولا براساس نوع فعالیت تعریف می شوند، نه زن یا مرد بودن متقاضی. شرایط اختصاصی هر رشته و اطلاعات متقاضی باید در کاربرگ همان مجوز بررسی شود.

آیا شغل های اینترنتی هم در فهرست مشاغل خانگی هستند؟

بعضی خدمات نرم افزاری، محتوایی، طراحی و رسانه برخط در فهرست این حوزه دیده می شوند. با این حال، فروش اینترنتی یک محصول را نباید با ارائه خدمت نرم افزاری یا محتوایی یکسان دانست.

آیا تولید مواد غذایی در منزل مجاز است؟

برخی عنوان های مرتبط با تولید، فرآوری و بسته بندی مواد غذایی در سامانه وجود دارند؛ اما نوع محصول، محل فعالیت و شرایط تخصصی اهمیت دارد. وجود یک عنوان در فهرست، جای بررسی الزامات بهداشتی کاربرگ را نمی گیرد.

آیا آرایشگری در منزل جزو مشاغل خانگی مجاز است؟

نباید صرفا به دلیل انجام کار در منزل، آرایشگری را شغل خانگی مجاز فرض کرد. ارائه خدمات آرایشی به مشتری در ملک مسکونی با تولید بعضی محصولات یا خدمات غیرحضوری تفاوت دارد. عنوان و ضوابط فعلی را در درگاه ملی مجوزها بررسی کنید.

آیا می توان عنوان رشته را بعد از صدور تغییر داد؟

اصلاح مشخصات یا موضوع مجوز تابع گزینه ها و ضوابط همان کاربرگ است. اگر فعالیت جدید با مجوز فعلی ارتباطی نداشته باشد، ممکن است به درخواست جداگانه نیاز داشته باشید؛ بنابراین عنوان را پیش از ثبت نهایی با دقت انتخاب کنید.

آیا داشتن مجوز مشاغل خانگی باعث دریافت قطعی وام می شود؟

خیر. صدور مجوز و پرداخت تسهیلات دو فرایند جداگانه هستند. سهمیه استان، شرایط بانکی، اعتبارسنجی و تایید طرح در دریافت وام اثر دارند.

فهرست نهایی و به روز رشته ها را از کجا ببینیم؟

نام فعالیت را در mojavez.ir جستجو کنید و نتایج همان روز را ملاک قرار دهید. فهرست های منتشرشده در سایت های دیگر ممکن است مربوط به سال های قبل باشند.

جمع بندی

برای انتخاب رشته مشاغل خانگی، ابتدا محصول یا خدمت واقعی خود را مشخص کنید و سپس نام کوتاه آن را در درگاه ملی مجوزها جستجو کنید. چند عنوان نزدیک را از نظر شرح فعالیت، مرجع صادرکننده و شرایط کاربرگ مقایسه کنید و فقط عنوانی را انتخاب کنید که با کار واقعی شما منطبق است.

تعداد و نام رشته ها ممکن است تغییر کند؛ بنابراین فهرست زنده mojavez.ir بر هر جدول قدیمی اولویت دارد. همچنین تولید، فرآوری، بسته بندی، فروش و ارائه خدمات اینترنتی را یک فعالیت واحد در نظر نگیرید.

برای پیدا کردن عنوان مناسب مطمئن نیستید؟ نوع فعالیت شما بررسی می شود و پس از تطبیق عنوان و کاربرگ، امکان ثبت سفارش مجوز مشاغل خانگی به صورت غیرحضوری وجود دارد.

منابع