آیا برای دریافت اینماد جواز کسب لازم است؟

یکی از پرتکرارترین سوالات متقاضیان این است که آیا برای دریافت اینماد جواز کسب لازم است؟ یا می توان اینماد بدون جواز کسب دریافت کرد. پاسخ به نوع فعالیت، رسته انتخاب شده و نوع نمادی که می خواهید دریافت کنید بستگی دارد.

تغییر مهم در سال ۱۴۰۵ این است که دیگر نمی توان به صورت عمومی گفت هر فردی که جواز کسب حضوری دارد، برای فروش اینترنتی نیازی به پروانه کسب مجازی ندارد. مصوبه ای که این معافیت را ایجاد کرده بود با رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است.

اگر هدف شما انجام مراحل اصلی دریافت نماد است، راهنمای ثبت نام و دریافت اینماد را مشاهده کنید. در این صفحه تمرکز فقط روی این است که چه زمانی جواز کسب، پروانه کسب مجازی یا مجوز تخصصی لازم می شود.

آیا اینماد بدون جواز کسب صادر می شود؟

بله، در بعضی شرایط دریافت اینماد بدون جواز کسب امکان پذیر است؛ اما این موضوع برای همه فروشگاه ها و خدمات اینترنتی صدق نمی کند. مهم ترین تفاوت مربوط به کسب و کارهای خرد، فعالیت های صنفی و فعالیت هایی است که مجوز تخصصی دارند.

برای دریافت اینماد دقیقا چه مجوزی لازم است؟

چیزی به نام یک «جواز کسب واحد برای تمام اینمادها» وجود ندارد. مجوز مورد نیاز اینماد به رسته فعالیت سایت بستگی دارد. ممکن است یک کسب و کار به پروانه کسب مجازی نیاز داشته باشد، کسب و کار دیگری با مجوز مشاغل خانگی فعالیت کند و یک سایت نیز به مجوز تخصصی دستگاه مربوط نیاز داشته باشد.

به طور کلی سه وضعیت اصلی وجود دارد:

• پروانه کسب مجازی: برای کسب و کارهای اینترنتی مشمول قانون نظام صنفی و رسته های مربوط.
• مجوز مشاغل خانگی: برای فعالیت های خانگی دارای مجوز معتبر و رسته منطبق.
• مجوز تخصصی: برای برخی کالاها و خدمات تحت نظارت دستگاه های تخصصی.

بنابراین اگر در زمان ثبت نام اینماد با مرحله «مجوز» روبرو شدید، مهم ترین نکته این است که نام دقیق رسته و مجوز درخواست شده را بررسی کنید. انتخاب یک رسته متفاوت فقط برای عبور از این مرحله می تواند بعدا باعث مغایرت پرونده با فعالیت واقعی سایت شود.

قانون جواز کسب برای اینماد در سال ۱۴۰۵ چه تغییری کرده است؟

تا پیش از تغییر اخیر، بسیاری از راهنماهای اینترنتی اعلام می کردند که اگر فرد برای فروشگاه فیزیکی خود پروانه کسب داشته باشد، می تواند محصولات همان واحد را در اینترنت عرضه کند و بدون دریافت پروانه کسب مجازی جداگانه برای اینماد اقدام کند.

این موضوع به بند ۴ مصوبات جلسه ۱۲۷ هیات عالی نظارت بر سازمان های صنفی کشور در سال ۱۴۰۱ مربوط می شد. در آن مصوبه آمده بود دارندگان پروانه کسب در فضای حقیقی برای فروش محصولات واحد صنفی خود در فضای مجازی نیازی به دریافت پروانه کسب مجدد از اتحادیه کسب و کارهای مجازی ندارند.

اما هیات عمومی دیوان عدالت اداری در دادنامه شماره ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۲۶۱۴۲۰۰ مورخ ۹ دی ۱۴۰۴، بندهای ۲ تا ۵ مصوبات همان جلسه را به دلیل رعایت نشدن نصاب قانونی تشکیل جلسه ابطال کرد.

این رای در ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ در پایگاه ملی قوانین و مقررات منتشر شده است. در نتیجه، بند مربوط به معافیت دارندگان جواز کسب حضوری نیز ابطال شده و دیگر نمی توان آن را مبنای عمومی دریافت اینماد بدون پروانه کسب مجازی قرار داد.

جواز کسب برای اینماد خاکستری و ستاره دار چه تفاوتی دارد؟

نیاز به جواز کسب در تمام انواع اینماد یکسان نیست. مهم ترین تفاوت برای کاربران عادی میان اینماد بدون ستاره یا خاکستری و مسیر کامل کسب و کارهای صنفی است.

اینماد بدون ستاره یا خاکستری جواز کسب می خواهد؟

برای کسب و کارهای خرد، در شروع دریافت اینماد بدون ستاره معمولا پروانه کسب مجازی مطالبه نمی شود. این نوع نماد با فرایند ساده تر و احرازهای اولیه برای کسب و کارهای کوچک در نظر گرفته شده است.

اینماد خاکستری محدودیت حجم و تعداد تراکنش دارد. سقفی که برای این مدل اعلام شده، حداکثر ۱۰۰ تراکنش یا مجموع ۱۰۰ میلیون تومان تراکنش در ماه است. در صورت رشد کسب و کار و عبور از محدودیت های تعیین شده، لازم است فرایند ارتقای نماد تکمیل شود.

اگر قصد دارید شرایط این نوع نماد را دقیق تر بررسی کنید، راهنمای دریافت اینماد بدون ستاره و محدودیت های آن می تواند مسیر جداگانه این نوع نماد را توضیح دهد.

اینماد ستاره دار برای کسب و کار صنفی چطور؟

اگر فعالیت اینترنتی شما مشمول قانون نظام صنفی باشد، ارتباط میان اینماد و پروانه کسب کسب و کار مجازی اهمیت بیشتری پیدا می کند. در آیین نامه فعالیت افراد صنفی در فضای مجازی، صدور پروانه کسب و نماد اعتماد الکترونیکی به صورت مرتبط با یکدیگر پیش بینی شده است.

بنابراین برای فروشگاه یا خدمت اینترنتی صنفی، رسته ای که انتخاب می کنید باید با موضوع واقعی کسب و کار هماهنگ باشد. انتخاب رسته اشتباه ممکن است باعث مطالبه مجوز نامرتبط، توقف پرونده یا ایجاد مغایرت در بررسی های بعدی شود.

اگر جواز کسب مغازه داشته باشیم، برای اینماد کافی است؟

در وضعیت فعلی سال ۱۴۰۵، نباید جواز کسب حضوری را به تنهایی برای دریافت اینماد کافی بدانید. معافیتی که در سال ۱۴۰۱ برای دارندگان جواز کسب فضای حقیقی ایجاد شده بود، با رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است.

البته داشتن جواز کسب مرتبط همچنان بی تاثیر نیست. آیین نامه فعالیت افراد صنفی در فضای مجازی برای دارندگان پروانه کسب حضوری مرتبط، مسیر ساده تری در ارائه بعضی مدارک پیش بینی کرده است.

برای جلوگیری از مشکل، این سه مورد باید با یکدیگر هماهنگ باشند:

• رسته درج شده در جواز کسب فعلی شما؛
• کالا یا خدمتی که واقعا در سایت عرضه می کنید؛
• رسته ای که در پرونده اینماد و فرایند مجوز انتخاب می کنید.

برای مثال، جواز کسب یک فروشگاه پوشاک نمی تواند به عنوان مجوز فروش اینترنتی محصولات سلامت محور، خدمات مالی یا سایر فعالیت های تخصصی استفاده شود.

آیا مشاغل خانگی می توانند بدون جواز کسب اینماد بگیرند؟

اگر مجوز معتبر مشاغل خانگی داشته باشید و رسته آن با فعالیت اینترنتی شما منطبق باشد، معمولا نیازی به دریافت پروانه کسب مجازی جداگانه از اتحادیه کسب و کارهای مجازی ندارید.

طبق اعلام مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، مشاغل خانگی دارای مجوز از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در رسته های مربوط می توانند اطلاعات مجوز خود را ثبت کنند تا اعتبار آن به صورت سامانه ای استعلام شود.

بنابراین این وضعیت را نباید با «فعالیت بدون هیچ مجوزی» اشتباه گرفت. در این حالت، مجوز مشاغل خانگی جای پروانه کسب مجازی را گرفته است.

همچنین اگر نوع فعالیت سایت با رسته درج شده در مجوز مشاغل خانگی تفاوت داشته باشد یا فعالیت مورد نظر طبق ضوابط اختصاصی به پروانه کسب مجازی نیاز داشته باشد، ممکن است دریافت مجوز دیگری نیز لازم شود.

کدام فعالیت ها برای اینماد به مجوز تخصصی نیاز دارند؟

برخی کسب و کارها حتی با داشتن اینماد یا جواز کسب عمومی نمی توانند بدون بررسی مقررات تخصصی فعالیت کنند. نوع مجوز به کالا یا خدمتی که واقعا عرضه می کنید وابسته است.

از جمله حوزه هایی که معمولا باید وضعیت مجوز آنها دقیق تر بررسی شود می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دارو، مکمل، محصولات سلامت محور و تجهیزات پزشکی؛
• خدمات درمانی و برخی خدمات تخصصی سلامت؛
• طلا، جواهر، سکه و فعالیت های مرتبط با فلزات گران بها؛
• خدمات مالی، اعتباری، پرداخت، بیمه و سرمایه گذاری؛
• برخی فعالیت های آموزشی دارای مجوز تخصصی؛
• محصولات فرهنگی و رسانه ای دارای ضوابط اختصاصی؛
• کالاهایی که عرضه آنها مشمول مجوز یا استاندارد خاص است.

اگر سایت شما چند گروه کالا یا خدمت متفاوت دارد، ممکن است وضعیت مجوز هر گروه جداگانه بررسی شود. بهتر است رسته فعالیت را از ابتدا دقیق انتخاب کنید و کالا یا خدماتی را که مجوز آنها مشخص نیست بدون بررسی به سایت اضافه نکنید.

چطور بفهمیم برای دریافت اینماد چه مجوزی لازم داریم؟

برای تشخیص مجوز اینماد، باید از موضوع واقعی فعالیت سایت شروع کنید و سپس رسته مربوط را در سامانه های رسمی بررسی کنید. صرف انتخاب یک عنوان نزدیک یا عمومی ممکن است باعث ایجاد مشکل در ادامه پرونده شود.

1. کالا یا خدمت خود را دقیق مشخص کنید: بنویسید سایت دقیقا چه چیزی می فروشد یا چه خدمتی ارائه می کند.
2. کسب و کار را در سامانه اینماد ثبت کنید: مشخصات دامنه و فعالیت را وارد کنید تا الزامات مربوط به رسته نمایش داده شود.
3. عنوان مجوز را در درگاه ملی مجوزها بررسی کنید: شرایط و مرجع صادرکننده مجوز برای رسته مربوط قابل بررسی است.
4. مجوزهای فعلی را تطبیق دهید: اگر جواز کسب حضوری، مجوز مشاغل خانگی یا مجوز تخصصی دارید، رسته و اعتبار آن را کنترل کنید.
5. محتوای سایت را با مجوز هماهنگ کنید: محصولات، خدمات، توضیحات سایت و رسته پرونده نباید با یکدیگر مغایرت داشته باشند.

برای پروانه کسب مجازی چه مدارکی لازم است؟

مدارک نهایی باید بر اساس کاربرگ به روز مجوز و شرایط رسته شما بررسی شود. مدارک عمومی و تخصصی ممکن است با توجه به نوع فعالیت متفاوت باشند.

در مقررات مربوط به کسب و کارهای مجازی، مواردی مانند اطلاعات هویتی، نشانی قانونی متقاضی، وضعیت مالیاتی و مدارک تخصصی رسته مورد توجه قرار گرفته است. اشخاص حقوقی نیز باید اطلاعات و مدارک مربوط به شرکت و صاحبان امضا را ارائه کنند.

اگر قبلا جواز یا مجوزی دریافت کرده اید، قبل از بارگذاری آن بررسی کنید که:

• مجوز هنوز معتبر باشد؛
• نام و کد ملی یا شناسه ملی با متقاضی اینماد تطابق داشته باشد؛
• رسته مجوز با فعالیت واقعی سایت مرتبط باشد؛
• اطلاعات سامانه ای مجوز قابل استعلام باشد.

سوالات متداول درباره اینماد و جواز کسب

آیا در سال ۱۴۰۵ می توان بدون جواز کسب اینماد گرفت؟

بله. برای برخی کسب و کارهای خرد و مسیر اینماد بدون ستاره، معمولا در شروع پروانه کسب مجازی لازم نیست. با این حال، نوع کالا یا خدمت اهمیت دارد و فعالیت هایی که به مجوز تخصصی نیاز دارند، صرفا با دریافت اینماد از دریافت مجوز مربوط معاف نمی شوند.

آیا جواز کسب مغازه برای گرفتن اینماد کافی است؟

خیر، نباید جواز کسب مغازه را در همه رسته ها کافی فرض کرد. مصوبه ای که دارندگان پروانه کسب حضوری را از دریافت پروانه کسب مجازی معاف کرده بود، با رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است. جواز حضوری مرتبط همچنان می تواند در فرایند و تطبیق مدارک موثر باشد.

آیا اینماد خاکستری جواز کسب نمی خواهد؟

اینماد خاکستری برای کسب و کارهای خرد فرایند ساده تری دارد و معمولا در شروع نیازمند ارائه پروانه کسب مجازی نیست. با این حال محدودیت تعداد و مبلغ تراکنش دارد و استفاده از آن به معنی اجازه فروش کالا یا ارائه خدماتی که مجوز تخصصی می خواهند نیست.

اگر مجوز مشاغل خانگی داشته باشیم، پروانه کسب مجازی لازم است؟

اگر مجوز مشاغل خانگی معتبر باشد و رسته آن با فعالیت سایت تطابق داشته باشد، طبق سازوکار اعلام شده برای رسته های مربوط معمولا نیازی به دریافت دوباره پروانه کسب از اتحادیه کسب و کارهای مجازی نیست. وضعیت نهایی به رسته انتخاب شده و نوع فعالیت بستگی دارد.

اول اینماد بگیریم یا پروانه کسب مجازی؟

در فرایند کسب و کارهای صنفی، سامانه اینماد و مسیر صدور مجوز با یکدیگر مرتبط هستند. بهتر است ابتدا سایت و اطلاعات فعالیت را آماده کنید، درخواست اینماد را با رسته صحیح ثبت کنید و در صورت ارجاع پرونده به دریافت پروانه کسب مجازی، همان مجوز معرفی شده را از مسیر رسمی پیگیری کنید.

برای دریافت اینماد باید شرکت ثبت کرده باشیم؟

خیر. اشخاص حقیقی نیز می توانند برای اینماد اقدام کنند. ثبت شرکت شرط عمومی دریافت اینماد نیست؛ مگر اینکه نوع فعالیت، مجوز تخصصی مربوط یا ساختار واقعی کسب و کار شما فعالیت به صورت شخص حقوقی را ایجاب کند.

اگر سامانه اینماد از من مجوز نخواست، یعنی هیچ مجوزی لازم ندارم؟

لزوما خیر. اینماد بخشی از الزامات کسب و کار اینترنتی را بررسی می کند، اما مسئولیت رعایت مقررات تخصصی کالا یا خدمت نیز بر عهده کسب و کار است. به ویژه در فعالیت های تخصصی باید شرایط رسته و مجوزهای دستگاه متولی جداگانه بررسی شود.

جمع بندی؛ بالاخره اینماد جواز کسب می خواهد یا نه؟

برای دریافت اینماد همیشه جواز کسب لازم نیست. کسب و کارهای خرد می توانند در شرایط مربوط از مسیر اینماد بدون ستاره استفاده کنند و دارندگان مجوز معتبر مشاغل خانگی نیز در رسته های منطبق معمولا به پروانه کسب مجازی جداگانه نیاز ندارند.

اما اگر فعالیت شما مشمول نظام صنفی باشد، وضعیت پروانه کسب مجازی باید مشخص شود. همچنین برای بعضی کالاها و خدمات، داشتن مجوز تخصصی ضروری است. دارندگان جواز کسب حضوری نیز نباید به معافیت سال ۱۴۰۱ استناد کنند؛ زیرا بند مربوط به این معافیت در سال ۱۴۰۵ با رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است.

منابع و مراجع رسمی

• سامانه رسمی نماد اعتماد الکترونیکی
• درگاه ملی مجوزهای کشور
• آیین نامه فعالیت افراد صنفی در فضای مجازی
• مدارک صدور مجوز کسب و کار اینترنتی
• رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره ابطال مصوبات جلسه ۱۲۷
• اعلام مرکز توسعه تجارت الکترونیکی درباره مجوز مشاغل خانگی
• اطلاعات اینماد خاکستری و محدودیت تراکنش
• دستورالعمل اعطای نماد اعتماد الکترونیکی