بیمه بیکاری | نحوه ثبت نام و شرایط مورد نیاز

بیمه بیکاری چیست؟

بیمه بیکاری یک حمایت مالی و اجتماعی است که به افرادی که به‌طور غیرارادی شغل خود را از دست داده‌اند و آماده به کار هستند، تعلق می‌گیرد. طبق قانون بیمه بیکاری، افرادی که به دلیل شرایط خارج از اراده خود، مانند اخراج، تعطیلی محل کار یا مشکلات مشابه، بیکار می‌شوند، شرایط دریافت بیمه بیکاری را دارند؛ اما توجه داشته باشید که فقط افرادی که بیکاری آن‌ها غیرارادی است، تحت حمایت قانون استفاده از بیمه بیکاری قرار می‌گیرند.

هم‌چنین این بیمه به بیمه‌شدگان تامین اجتماعی تعلق می‌گیرد و شامل حال بیمه‌شدگان بیمه تامین اجتماعی مشاغل آزاد نمی‌شود.

 

بیمه بیکاری به چه کسانی تعلق می‌گیرد ؟

بیمه بیکاری شامل چه کسانی می‌شود و چه کسانی مشمول دریافت مقرری بیکاری هستند؟ همه افراد بیمه‌شده در صورتی که بدون میل و اراده بیکار شوند و حداقل شش ماه سابقه پرداخت حق‌ بیمه داشته باشند، شرایط استفاده از بیمه بیکاری تامین اجتماعی را خواهند داشت. براساس قوانین بیمه بیکاری مهم‌ترین شرایط دریافت بیمه بیکاری ۱۴۰۴ به شرح زیر است:

• اخراج از محل کار
• برخورداری از ۶ ماه حق بیمه

شرایط گرفتن بیمه بیکاری ۱۴۰۴ برای آن دسته از بیمه‌شدگانی که به علت بروز حوادث غیرمترقبه مانند سیل، جنگ، زلزله و آتش‌سوزی بیکار شده‌اند، متفاوت است. این گروه برای دریافت مستمری بیکاری نیازی به داشتن حداقل سابقه ندارند؛ حتی اگر در روز اول کار بر اثر این حوادث بیکار شوند، حقوق بیمه بیکاری را می‌توانند دریافت کنند.

شرایط پرداخت بیمه بیکاری

بیمه بیکاری فقط به افرادی که شرایط خاصی را دارا هستند، تعلق می‌گیرد. در ادامه الزامات و شرایط بیمه بیکاری تامین اجتماعی را به‌طور کامل و دقیق آورده‌ایم. بیمه بیکاری به افرادی با شرایط زیر تعلق می‌گیرد:

• مشمول قانون کار و تامین اجتماعی باشند؛
• تبعه کشورهای خارجی نباشد؛
• مستمری بگیر بازنشسته و یا از کارافتاده کلی نباشد؛
• حداقل سابقه برای بیمه بیکاری: حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد؛
• در زمره صاحبان حرفه و مشاغل آزاد و بیمه شدگان اختیاری نباشد؛
• از محل کار اخراج شده باشد؛
• یک سال قرارداد کار با پرداخت حق بیمه داشته باشد؛
• کارت پایان خدمت (برای آقایان) یا گواهی اشتغال به تحصیل داشته باشد؛

نحوه ثبت نام بیمه بیکاری تامین اجتماعی (حضوری و غیر حضوری)

اگر هنوز ۱ ماه از تاریخ اخراج شده نگذشته، می‌توانید خیلی راحت و در یک روز، جهت دریافت بیمه بیکاری اقدام کنید. ثبت نام بیمه بیکاری به دو روش حضوری و غیر حضوری امکان پذیر است. در روش حضوری شما باید با مدارک لازم به شعب تامین اجتماعی مراجعه کرده و درخواست خود را ارائه دهید. اما برای ثبت نام بیمه بیکاری تامین اجتماعی به صورت آنلاین، باید به سایت رسمی سازمان تامین اجتماعی به نشانی Tamin.ir شوید.

جهت ثبت‌نام اینترنتی بیمه بیکاری مراحل زیر را سپری کنید:

• وارد سایت جامع روابط کار به نشانی prkar.mcls.gov.ir شوید.
• برای ورود به سامانه، روی دکمه «اشخاص حقیقی» کلیک کنید تا به پنجره خدمات دولت هوشمند منتقل شوید.
• با وجود شماره موبایل و کد امنیتی، یک کد تایید ۵ رقمی برای شما ارسال می‌شود.
• روی دکمه «ثبت درخواست بیمه بیکاری» کلیک کنید.
• پس از وارد کردن اطلاعات و بارگذاری تصویر مدارک درخواستی، ثبت‌نام شما تکمیل می‌شود.

اگر به کار با موبایل و اینترنت تسلط نسبی دارید، ثبت نام بیمه بیکاری تامین اجتماعی غیر حضوری نسبت به روش حضوری بسیار آسان‌تر است. در مراحل بعدی، مدارک مورد نیاز جهت ثبت‌نام را خدمت شما ارائه می‌دهیم.

مدارک لازم برای بیمه بیکاری

برای دریافت مقرری بیکاری باید مدارکی را به اداره کار ارائه دهید که عدم اشتغال و احراز سایر شرایط را اثبات کند. در ادامه مدارکی که برای بیمه بیکاری لازم است آورده شده است:

1. کارت ملی و شناسنامه
2. آخرین نسخه از قرارداد
3. نامه عدم نیاز از کارفرما
4. گواهی سابقه بیمه (حداقل ۶ ماه در آخرین کارگاه)
5. کارت پایان خدمت یا معافیت (ویژه آقایان)
6. تصویر آخرین مدرک تحصیلی

پس از ارائه این مدارک و تکمیل فرم بیمه بیکاری، درخواست شما در سیستم ثبت می‌شود. پس از تکمیل ثبت‌نام، باید منتظر ارسال پیامک از سوی اداره کار و تامین اجتماعی باشید.

زمان واریزی بیمه بیکاری

جدول زیر مراحل ثبت درخواست برای استفاده بیمه بیکاری در سال ۱۴۰۴ را به صورت کامل شرح داده است:

مرحله	شرح کار	مدت زمان تقریبی
ثبت درخواست	ثبت نام و تحویل مدارک	تا ۳۰ روز پس از بیکاری
بررسی مدارک توسط اداره کار	تایید نامه عدم نیاز و شرایط	۱۰ تا ۱۵ روز کاری
ارسال پرونده به شعبه تامین اجتماعی	ارجاع پرونده برای بررسی نهایی	۵ تا ۱۰ روز کاری
بررسی کارشناسان تامین اجتماعی	بررسی مدارک و تایید پرداخت	۲۰ تا ۴۵ روز کاری
پرداخت مقرری بیمه بیکاری	شروع واریز ماهانه مقرری	پس از تایید نهایی

زمان واریزی بیمه بیکاری هیچ وقت به صورت قطعی مشخص نیست؛ اما طبق اطلاعات موجود در جدول بالا، پرداخت بیمه بیکاری بین ۲ الی ۴ ماه زمان می‌برد.

 

مدت زمان بیمه بیکاری

مدت دریافت مقرری بستگی به میزان سابقه بیمه پرداختی و وضعیت تاهل فرد دارد. افرادی که سابقه بیشتری دارند، می‌توانند برای مدت زمان بیشتری از بیمه بیکاری استفاده کنند. در جدول زیر جزئیات مربوط به رابطه سابقه کار اجباری و مدت زمان دریافت بیمه بیکاری قابل مشاهده است:

سابقه بیمه (بیمه اجباری)	مجرد – حداکثر مدت	متاهل یا سرپرست خانوار – حداکثر مدت
۶ تا ۲۴ ماه	۶ ماه	۱۲ ماه
۲۵ تا ۱۲۰ ماه	۱۲ ماه	۱۸ ماه
۱۲۱ تا ۱۸۰ ماه	۱۸ ماه	۲۶ ماه
۱۸۱ تا ۲۴۰ ماه	۲۶ ماه	۳۶ ماه
بیش از ۲۴۰ ماه	۳۶ ماه	۵۰ ماه

توجه: سابقه درج شده در جدول بالا مربوط به بیمه اجباری است. سابقه پرداخت بیمه اختیاری یا حرف و شاغل آزاد در محاسبه مجموع سوابق شما برای بیمه بیکاری در نظر گرفته نمی‌شوند.

نحوه محاسبه حقوق بیمه بیکاری

میزان مبلغ بیمه بیکاری حداقل برابر با حدود ۵۵٪ و برای افراد متاهل تا سقف ۸۰٪ حقوق متوسط سه ماه آخر فرد است. نحوه محاسبه به این شکل است که در ازای هر نفر که تحت تکفل بیمه شده قرار دارد، مقرری بیکاری ۱۰٪ افزایش پیدا می‌کند. لازم به ذکر است مبلغ نمی‌تواند بالاتر از سقف ۸۰٪ باشد. مبلغ حقوق بیمه بیکاری نمی‌تواند از حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار (۱۰,۳۹۰,۹۶۸ تومان در سال ۱۴۰۴) در همان سال کمتر باشد.

اگر شخصی قبلا یک بار بیمه بیکاری دریافت کرده باشد، برای دریافت مجدد بیمه بیکاری، باید مجدد تمامی شرایط را احراز کند. در صورتی که شخص قبلا بیمه بیکاری دریافت کرده باشد، آن زمان جزء سوابق او برای دریافت مقرری محاسبه نمی‌شود؛ همچنین، به همان میزان از مدت زمان بیمه بیکاری کسر می‌شود. تصور کنید فردی مجرد با ۵ سال سابقه، به مدت ۱۲ ماه از بیمه بیکاری استفاده می‌کند. ایشان تا زمانی که سابقه خود را به ۱۰ سال افزایش ندهد یا متاهل نشود، شرایط استفاده از بیمه بیکاری را ندارد. اگر هر کدام از این دو شرط را احراز کند، می‌تواند مجدد برای بیمه بیکاری درخواست دهد و ۶ ماه دیگر (۱۲-۱۸) از بیمه بیکاری استفاده کند؛ البته به شرط تایید سایر شرایط و مدارک.

میزان افزایش مقرری بیکاری در ابتدای سال، معادل افزایش حقوق کارگران است. البته این افزایش حقوق تنها مشمول افرادی می‌شود که مقرری‌شان در سال قبل، کمتر از حداقل حقوق سال جدید است. سایر افراد مشمول افزایش حقوق سالیانه نمی‌شوند. به عنوان مثال، اگر شخصی امسال ۱۰ میلیون تومان مقرری دریافت کند و حداقل حقوق سال جدید ۱۱ میلیون تومان باشد، دریافتی ایشان ۱ میلیون تومان افزایش پیدا می‌کند. اما اگر فردی امسال ۱۳ میلیون تومان دریافتی داشته باشد، مشمول افزایش دستمزد نمی‌شود.

قانون جدید بیمه بیکاری ۱۴۰۴

قانون و آیین‌نامه اجرایی مربوط به بیمه بیکاری در سال ۱۳۶۹ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و همچنان مبنای اجرا قرار دارد. تنها بخشی از این قانون که هر ساله دستخوش تغییر می‌شود، مبلغ و میزان مقرری پرداختی به بیمه‌شدگان است.

سوالات متداول

1. پرداخت حق بیمه بیکاری به عهده کیست؟
   طبق ماده 5 حق بیمه بیکاری به میزان (3%) مزد بیمه شده است که توسط کارفرما تامین و پرداخت خواهد شد.
2. تا چند روز بعد از بی‌کار شدن برای ثبت‌نام بیمه بیکاری فرصت داریم؟
   نهایتاً تا 30 روز بعد از بی‌کار شدن باید برای دریافت مستمری بی‌کاری اقدام کنید.
3. آیا مبلغی را که به‌عنوان مستمری بیکاری دریافت می‌کنیم باید بعدا به سازمان بیمه پرداخت کنیم؟
   خیر، بیمه بیکاری جزو پوشش‌های بیمه تامین‌اجتماعی است.
4. در چه شرایطی دریافت بیمۀ بیکاری روی حقوق بازنشستگی تاثیر منفی می‌گذارد؟
   دریافت بیمه بیکاری در 2 سال پایانی کار (قبل از بازنشستگی) مستمری بیکاری می‌تواند روی حقوق بازنشستگی شما تاثیر منفی بگذارد، زیرا حقوق بازنشستگی بر اساس حقوق دریافتی 2 سال پایانی محاسبه می‌شود.
5. آیا کار در اسنپ باعث قطع بیمه بیکاری می‌شود؟
   بله، کار در تاکسی‌ها اینترنتی مصداق اشتغال مجدد است و باعث قطع بیمه بیکاری می‌شود.
6. مبلغ بیمه بیکاری برای افراد متاهل چقدر است؟
   به ازای هر نفر که  تحت تکفل شما باشند (تا سقف ۴ نفر) ۱۰ درصد حداقل دستمزد به مقرری بیمه بیکاری اضافه می‌شود.